Η Πλατυτέρα των Ουρανών

18 Ιουλ. 2020

| Ιστολόγιο |


 

 

 

 

Επαναδημοσίευση

 

 

 




O μακαριστός μοναχός Πανάρετος Φιλοθεΐτης ίσως δεν είναι τόσο γνωστός στο ευρύ κοινό, όσο οι σύγχρονοί του όσιοι Παΐσιος και Πορφύριος. Δεν ακολούθησε την μοναστική ζωή από μικρό παιδί.

Αυτό όμως που τον κάνει ξεχωριστό είναι ότι, αν και κοσμικός, καθώς ζούσε στην καρδιά της Πάτρας, ακολουθούσε μια ζωή που τον έφερνε κοντά στον Θεό.
Το γεγονός ότι εργαζόταν σε περίπτερο, σε κεντρική πλατεία της πόλης, και προσπαθούσε να πείσει τους πελάτες να μην αγοράζουν τσιγάρα και γενικώς να καταπολεμά τα πάθη όσων συζητούσαν μαζί του είναι από εκείνα τα στοιχεία που δημιουργούν τον “μύθο” του ενάρετου πολίτη. Άλλωστε, η οικογένειά του, που καταγόταν από τα Σουδεναίϊκα των Καλαβρύτων, ήταν και είναι από τις πλέον θρησκευόμενες στην Αχαΐα. Συνολικά, έχει «δώσει» στην Εκκλησία περισσότερους από 40 μοναχούς, μοναχές και ιερείς.

Ο πατέρας του Γεώργιος ήταν τσαγκάρης και η μητέρα του Θεοδώρα ασχολούνταν με το σπίτι, καθώς είχε να μεγαλώσει εφτά παιδιά: τον Αλέξιο, τον Κωνσταντίνο, την Γιαννούλα, την Αρχόντω, την Χρυσούλα, τον Νίκο και τον Παναγιώτη, τον μετέπειτα Πανάρετο.
Στην Πάτρα ο Πανάρετος έκανε διάφορες δουλειές, ώσπου προς το τέλος της δεκαετίας του 1960 άρχισε να ψάλλει στην Αγία Βαρβάρα. Στη συνέχεια, στην αρχή της δεκαετίας του 1970, πήγε στη Μονή Ομπλού, όπου έγινε μοναχός.
Ο Πανάρετος, εκτός από ήρεμος συζητητής με αρχές και αξίες, υπηρετούσε με μεγάλη ικανότητα και την τέχνη της βυζαντινής μουσικής, σε σημείο να παραδίδει μαθήματα δι’ αλληλογραφίας. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι ο Σύλλογος Ιεροψαλτών Πατρών σε κάθε ευκαιρία τον μνημονεύει. Ο ίδιος λοιπόν, δεν έγινε άνθρωπος της Εκκλησίας αφότου φόρεσε το ράσο. Ήταν ήδη από μικρό παιδί, αλλά και σε μεγαλύτερη ηλικία και ας ήταν γύρω του «πολλοί οι πειρασμοί».
Όπως προαναφέρθηκε, είχε μεγάλο χάρισμα στη βυζαντινή μουσική, τέχνη που εξάσκησε σε σημείο ώστε να γίνει και δάσκαλος δεκάδων Πατρινών ιεροψαλτών, οι οποίοι τον θυμούνται ακόμη και σήμερα με αγάπη. Δεν πληρωνόταν γι' αυτό, ήταν εντελώς ανιδιοτελής! Επίσης, δεν ήταν ένας απλός, τυπικός επαγγελματίας ψάλτης ή διδάσκαλος ψαλτικής· είχε ερευνήσει σε βάθος τις νότες της βυζαντινής μουσικής τέχνης και καθημερινά όλο και κάτι νέο ανακάλυπτε, δοκίμαζε, εφάρμοζε και παρουσίαζε στη μουσική, όπως αναφέρουν όσοι έτυχε να τον ακούσουν.
Όταν έγινε μοναχός, εγκαταβίωσε για κάποιο διάστημα στη Μονή Ομπλού, από την οποία αποχώρησε λίγα χρόνια αργότερα, γύρω στα 1979 για πνευματικούς λόγους, όπως και ο ίδιος σημειώνει στην παρακάτω επιστολή του:
Πήγε λοιπόν στη Μονή Φιλοθέου του Αγίου Όρους. Για τους ίδιους ακριβώς λόγους, μαζί του έφυγε ο μοναχός Νεόφυτος, ο οποίος βρίσκεται σήμερα στην ίδια μονή. Εκεί, όχι μόνο ανέδειξε το ψαλτικό του ταλέντο διδάσκοντας άλλους, αλλά έγινε και χοράρχης. Εκτός της ικανότητάς του στην ψαλτική, ήταν από τους πλέον σοβαρούς και ταπεινούς μοναχούς.
«Πώς σε λένε γέροντα;» τον ρωτούσαν κάποιοι προσκυνητές.«Στη μοναχική κουρά μου ονομάστηκα Πανάρετος, αλλά στη ζωή μου είμαι Πανάθλιος, Πανάχρηστος, άνευ ουδεμιάς αρετής μέσα μου», απαντούσε.
Αν και περιοριζόταν στα απολύτως απαραίτητα, χωρίς να έχει ιδιαίτερη σχέση με την τεχνολογία, προκειμένου να διδάξει στους νέους την τέχνη της ψαλτικής προμηθεύτηκε μηχανήματα εγγραφής κασσετών και άρχισε μια ιδιότυπη ιεραποστολή προς τον έξω κόσμο, στέλνοντας παντού όπου του ζητούσαν - και πάντα δωρεάν - εκατοντάδες κασσέτες βυζαντινής μουσικής («κουστούμια» έλεγε χαρακτηριστικά το κάθε σχήμα), όπως παρακάτω και ο ίδιος αναφέρει:
Ο Πανάρετος όμως δεν αρκέστηκε στη μουσική, αλλά έγραψε και δεκάδες ομιλίες, καθώς και επιστολές με συμβουλευτικούς λόγους προς διάφορες οικογένειες, που είχαν ή δεν είχαν προβλήματα, μόνο και μόνο για να τις στηρίζει και να τις κρατά στον ίσιο δρόμο του Θεού…
Η μοναχή Μελάνη (Ξένη Μακρυγιάννη, ως κοσμική), ηγουμένη τώρα της Μονής Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου στο Σικάγο των ΗΠΑ (από τη συνοδεία του γέροντος Εφραίμ Φιλοθεΐτου της Αριζόνα, δημιουργού των είκοσι (20) Ορθόδοξων Μοναστηριών της Αμερικής), ήταν ανηψιά του και την είχε στηρίξει ποικιλοτρόπως. Με τον τρόπο του είχε στηρίξει και όλους όσους από το σόι του είχαν επιλέξει να αφιερωθούν στην Εκκλησία. Λέγεται, δε, ότι ήταν αυτός που έπεισε την σύζυγο του αδελφού του να εγκαταλείψει μια μεγάλη καριέρα στο δημοτικό τραγούδι, γιατί διαφωνούσε όχι με την παραδοσιακή μουσική, αλλά με τον τρόπο διασκέδασης στα κέντρα.

Να έχουμε θρηνωδίες αντί ψαλμωδίες

Σε ιδιαίτερες ομιλίες του προς όλους εκείνους που ασχολούνταν με την ψαλτική, ο Πανάρετος έλεγε ότι κανονικά «μόνον οι Άγγελοι, ως άξιοι και αγνοί, πρέπει να υμνούν τον φοβερό Θεό. Εμείς σαν ψάλτες θα έπρεπε να έχουμε όχι ψαλμωδίες, αλλά θρηνωδίες για την κατάστασή μας, τα πάθη μας και τις πτώσεις μας…».
«Αγγέλων υμνωδίες και ανθρώπων θρηνωδίες» όπως χαρακτηριστικά έλεγε, καθώς διαφωνούσε με τις επιδεικτικές ψαλμωδίες, τους διαγκωνισμούς μεταξύ ψαλτών, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο εκφράζονταν.
Αυτό το οποίο πάντα ζητούσε ο Πανάρετος από τους ψάλτες ήταν να είναι ταπεινοί και να ψάλλουν ανοιγοκλείνοντας το στόμα τους, σαν να μιλάνε.
Όλα τα παραπάνω για την ζωή και το έργο του Πανάρετου αναφέρθηκαν σε ειδική εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στην Πάτρα, στη Διακίδειο Σχολή Λαού, με βασικούς ομιλητές τον πατέρα Εφραίμ, της Σκήτης του Αγίου Ανδρέα στο Άγιον Όρος και τον θεολόγο Δημήτριο Παναγόπουλο.
Όσοι γνώρισαν από κοντά τον μοναχό Πανάρετο λένε ότι ήταν μια βιβλική μορφή. Ψηλός, ευθυτενής, με μακριά γενειάδα, αλλά και πολύ ευγενής με όλους. Αυτό που τον έκανε ξεχωριστό ήταν ότι μιλούσε με τον ίδιο τρόπο και σεβασμό προς όλους, είτε κάποιος ήταν γνωστός είτε άγνωστος. Απέφευγε να ασκεί κριτική, απαντούσε με απόλυτη ειλικρίνεια, εργαζόταν πολλές ώρες την ημέρα και κοιμόταν ελάχιστα, αν και ταλαιπωρούνταν από σάκχαρο. Έκανε τέσσερις ενέσεις ινσουλίνης την ημέρα, για μεγάλο χρονικό διάστημα. Όμως και αυτή την κατάσταση την αντιμετώπιζε με χιούμορ. Έλεγε χαρακτηριστικά: «Ο Θεός με κρατάει με τόσο σάκχαρο και δεν έχω καταπέσει ακόμη…».
Έναν χρόνο πριν κοιμηθεί, έστειλε την τελευταία, «κουρασμένη» πια, επιστολή του, όπως βλέπουμε παρακάτω:
Οι μοναχοί που ήταν κοντά του τις τελευταίες ημέρες της ζωής του υποστηρίζουν ότι προέβλεψε τον θάνατό του λέγοντάς τους: «Στις 6 Δεκεμβρίου, του Αγίου Νικολάου, πεθαίνω, φεύγω»… Ήλθε ο πεθαμένος αδελφός μου, ο Νικόλαος, και μου είπε: «Eτοιμάσου, γιατί θα έλθω να σε πάρω του Αγίου Νικολάου, ώστε να γιορτάσουμε μαζί στον ουρανό…».

Ο θάνατός του ταίριαζε απόλυτα με την ζωή του: ήταν ήρεμος, όπως και όλη η διαδρομή του από τα Σουδεναίικα των Καλαβρύτων έως το Άγιον Όρος. 
Πέθανε καθιστός και προσευχόμενος με το κομποσκοίνι στο χέρι, στις 6 Δεκεμβρίου 1993, σε ηλικία 70 ετών.

Μια ομιλία του μακαριστού Πανάρετου αποδεικνύει το ήθος, τη σεμνότητα και την ακεραιότητά του:
Απόσπασμα ομιλίας του μακαριστού γέροντος ΠΑΝΑΡΕΤΟΥ ΦΙΛΟΘΕΪΤΟΥ (απομαγνητοφωνημένο κείμενο)


Ακούστε όλη την ομιλία στην σελίδα ΒΙΝΤΕΟ, υποσελίδα ”Πνευματικές Ομιλίες”,

ή στο κανάλι μου στο YouTube > Ποσειδώνας Αποσπερίτης


«... Αχ! αδελφοί μου, στους καιρούς αυτούς θα ψυχρανθεί η αγάπη των πολλών και θα υπάρξει θλίψις πολλή, επιθέσεις Εθνών, μεταναστεύσεις Λαών, ακαταστασία μεγάλη, σπατάλη, αμέλεια, αδιαφορία για την σωτηρία της ψυχής. Όλοι -περίπου- οι άνθρωποι θα είναι πρόθυμοι να τρέχουν στα τραπέζια, στους χορούς, στα γλέντια, θα τρέχουν να απολαμβάνουν τα γήϊνα αγαθά. Οι άνθρωποι θα είναι φιλόνικοι, θα είναι όλοι οκνηροί. Θα είναι στα θρησκευτικά τους καθήκοντα οκνηροί εις υπερθετικόν βαθμόν! Θα είναι πρόθυμοι να κατακρίνουν τους άλλους ανθρώπους. Απιστία, μίσος, έχθρα, φθόνος, φιλονικία θα κατέχουν την πρώτη θέση στη ζωή των ανθρώπων! Ας σταθούμε με “Φόβον Θεού” και ας είμεθα προσεκτικοί εις την εκπλήρωση των θρησκευτικών μας καθηκόντων τηρούντες όλας τας αρετάς. Ας φροντίσουμε να γεμίσουμε τα αγγεία μας με έλαιον εφ’όσον η ψυχή μας ευρίσκεται στο σώμα. Πρέπει να φέγγει η λαμπάδα μας, πρέπει να είναι αναμμένη σε όλη μας την ζωή, να είναι αναμμένη πρωτού κλείσουμε τα μάτια μας, συνεχώς να είναι αναμμένη η λαμπάδα μας. Τα αγγεία είναι οι δυνάμεις της ψυχής που δέχονται τας αρετάς, το δε έλαιον που πρέπει να ρίπτουμε εις τα αγγεία είναι η πρακτική εφαρμογή όλων των αρετών. Η λαμπάδα που φέγγει συμβολίζει τον νούν ο οποίος μπορεί να δεχθεί την Θεία Χάρη. Η ψυχή που θα γίνει φωτοφόρος θα εισέλθει με τον Ιησούν Χριστόν εις την Βασιλείαν των Ουρανών. Το επαναλαμβάνω αυτό: Η ψυχή που θα έχει αναμμένη την λαμπάδα, όπως οι πέντε παρθένοι, θα εισέλθει μετά του Ιησού Χριστού εις την Βασιλείαν των Ουρανών! ..... Επίσης, πρέπει να βλέπεις ως αγίους όλους τους άλλους και μόνον τον εαυτό σου να βλέπεις αμαρτωλόν και κατώτερον απ’ όλους, άσχετα αν οι άλλοι άνθρωποι μπορεί να είναι αμαρτωλοί. Δεν έχουμε δικαίωμα εμείς να τους βλέπουμε ως αμαρτωλούς, δεν έχουμε δικαίωμα να τους κρίνουμε, δεν έχουμε δικαίωμα να πούμε εις βάρος εναντίον αμαρτωλού. Μόνον τον εαυτό μας θα βλέπουμε αμαρτωλό και κατώτερο απ’ όλους! Ο άνθρωπος πρέπει να ομιλεί όταν πρέπει, να ομιλεί όσον πρέπει! Και να ομιλεί όπως πρέπει! Οι πιστοί άνθρωποι πρέπει να παραμένουν ακλόνητοι εμπρός εις τας δοκιμασίας του βίου! Ο φοβερότερος εχθρός του Διαβόλου δεν είναι άλλος ει μη η ταπείνωσις. Ας ακούσουμε και τον Κύριό μας, ότι οι δαίμονες αποδιώκονται με την προσευχήν και την νηστεία. Εάν θα μας φέρει λογισμούς άτοπων εις την πνευματικήν μας εργασία εναντίον της σωτηρίας της ψυχής μας, πρέπει να τον αντιπολεμώμεν με την σωτήριον προσευχή εσωτερικώς, μέσα στον νου μας, με το “Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με. Υπεραγία Θεοτόκε, βοήθει μοι κσι σώσον με” ...... Πάντοτε η ψυχή μας να διψά την γνώση της αληθείας, να διψά την συγχώρεση των αμαρτιών, να διψά την ειρήνη της συνειδήσεως, να διψά την χαρά την ουράνιον. Η ομορφότερη δίψα είναι η ένωσις μετά του Ιησού Χριστού. Να διψά την Θείαν Κοινωνίαν, να διψά την απόκτηση των αρετών, να διψά πότε θα φθάσει το γρηγορότερο εις την Ουράνιον Βασιλεία. Πότε το γρηγορότερο θα απαλλαγεί από την ματαιότητα του παρόντος κόσμου, από τους πόνους, από τας θλίψεις, από τα βάσανα, από την κακία που βασιλεύει μέσα στις καρδιές των ανθρώπων. Να διψά πότε θα γίνουμε ελεύθεροι. Πότε θα αποδεσμευτούμε από τα πάθη μας και τελικά θα διψάει η ψυχή μας την χαρά την αιώνιον. Να διψά την ένωσή μας μετά του Θεού, για να ζήσουμε αιωνίως μαζί με τους Αγίους… Διότι πόσος είναι ο καιρός που θα ζήσουμε εδώ, επάνω εις την Γην;».

Μαθήματα Βυζαντινής Μουσικής του γέροντος, μπορείτε να βρείτε
ΕΔΩ: 
http://www.imdleo.gr/diaf/2016/Byz_Panaretos.htm

Πηγές

kivotos.gr
patrablog.blogspot.gr
imdleo.gr 


Αναρτήθηκε από: Ποσειδώνας Αποσπερίτης 


 

 

 

10 Ιουλ. 2020

| Ιστολόγιο |


 

 

 


Κάποτε, επισκεπτόμενος το Άγιον Όρος, βρέθηκα στα Κατουνάκια.
Εκεί υπήρχε ένας άνθρωπος, ο οποίος είχε φτάσει σε μεγάλο ύψος αγιότητος. Ομοίαζε περισσότερο με άγγελο …
Το πρόσωπό του έλαμπε από την Χάρη του Θεού. Στην πορεία μου αυτή για τα Κατουνάκια είχα μαζί μου δύο καθηγητές θεολόγους και έναν φοιτητή του Πολυτεχνείου. Φτάσαμε στον γέροντα μετά από μεγάλη ανάβαση …
Μας υποδέχτηκε με απέραντη χαρά κι αγάπη.
«Έχω μεγάλη χαρά» έλεγε: «Παπάς ήρθε στο κελλί μου».
Καθίσαμε και ένας από τους καθηγητές ρώτησε:
«Γέροντα μπορείτε να μας πείτε κάτι για την ευωδία του Αγίου Πνεύματος;»
Ο γέροντας σοβάρεψε και ρώτησε: «Tι εννοείς;»
«
Να γέροντα, τα άγια Λείψανα, οι ιερές εικόνες δεν εκπέμπουν κάποια ευωδία;»
«
Α,α...» είπε ο γέροντας και καθώς σκέφτονταν τι να απαντήσει, έσκυψε το κεφάλι και μια σιωπή απλώθηκε παντού …
Ύστερα … ω, ύστερα μια ευωδία πλημμύρισε όλο τον τόπο.
Σήκωσα τα μάτια μου και είδα τους άλλους τρείς με μάτια γεμάτα δάκρυα να με κοιτάνε …
Ο γέροντας παρέμεινε με σκυμμένο το κεφάλι.
Μια γλυκύτητα πλημμύρισε τις καρδιές μας, μια κατάσταση η οποία θύμιζε εκείνο το
«επί καρδίαν ανθρώπου ουκ ανέβη» όπως λέγει και ο μεγάλος Απόστολος Παύλος …
Ο γέροντας σήκωσε το κεφάλι του, σαν ντροπιασμένο παιδί και μας είπε:
«Να με συγχωρέσετε, δεν ήξερα να σας το πω, και ζήτησα από τον Θεό να σας το δείξει…»

Ιερομόναχος Λουκάς Γρηγοριάτης για τον παπά Εφραίμ Κατουνακιώτη

πηγή

Αναρτήθηκε από: Ποσειδώνας Αποσπερίτης


 

 

 

28 Ιουν. 2020

| Ιστολόγιο |


 

 

 



ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΑ ΓΑΒΡΙΗΛ

 


  Αν σέ πολεμεί ό εχθρός με βλάσφημους και αισχρούς και πονηρούς λογισμούς, έπικαλού το φοβερόν όνομα του Ιησού Χριστού και αυτό θέλει διασκορπίσει όλες τις προσβολές του διαβόλου. Ονόματι Ιησού «Κύριε Ιησού Χριστέ Ελέησόν με...» μάστιζε πολεμίους. «Κύριε Ιησού Χριστέ Ελέησόν με.., «Κύριε Ιησού Χριστέ Ελέησόν με...».
Τέτοια είναι ή φύση της προσευχής, ανεβάζει τον άνθρωπο από την γη στον ουρανό, και, αφού υπερβεί κάθε εμπόδιο, παρευρίσκεται εις αυτόν των επί όλων Θεόν.
Όταν μελετάς το όνομα του Ιησού συχνά: «Κύριε Ιησού Χριστέ Ελέησόν με...», λυτρώνεσαι από τους αισχρούς λογισμούς και συνηθίζεις να αγαπάς τον Ιησού και να κάνεις τις εντολές Του. «Κύριε Ιησού Χριστέ Ελέησόν με...»

Αναρτήθηκε από: Ποσειδώνας Αποσπερίτης


 

 

 

28 Ιουν. 2020

| Ιστολόγιο |


 



 


1913 - 28 Ιουνίου 1996  (†)

 





Ο μητροπολίτης Φθιώτιδος Νικόλαος γράφει περί του αειμνήστου Γέροντος:
«Ο Γέροντας Άνθιμος Αγιαννανίτης ήταν από τους τελευταίους παλαιούς Αγιορείτες, που στο πρόσωπό του συγκέντρωσε την αυστηρότητα της ασκήσεως, την εμμονή στη μοναχική παράδοση και την απαρέγκλιτη τήρηση της εκκλησιαστικής τάξεως. Ήταν ο εκφραστής του γνησίου Αγιορείτικου μοναχικού πνεύματος».
Κατά κόσμον, ονομαζόταν Κωνσταντίνος Ζαφειρόπουλος του Χαραλάμπους και της Βασιλικής.
Γεννήθηκε στο χωριό Καλλιάνοι της Κορινθίας το 1913. Μόλις πέντε ετών έμεινε ορφανός και από τους δύο γονείς. Φλεγόμενος από τον πόθο της μοναχικής αφιερώσεως αναχώρησε για το Άγιον ’Όρος το 1929 και υποτάχθηκε στον Γέροντα Γαβριήλ (†1959), ο οποίος μόναζε με τον αυτάδελφό του Μιχαήλ (†1952), τους οποίους διακόνησε αφοσιωμένα και δεν έπαυε να λέει ότι ήταν γι’ αυτόν οι δύο φύλακες αρχάγγελοι. Στην πανήγυρη της Καλύβης τους, εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου, το έτος 1930, εκάρη μοναχός. Από τότε επιδόθηκε με περισσότερο ζήλο στην άσκηση των αρετών και στη νέκρωση των αντιθέων παθών. Το 1933 χειροτονήθηκε διάκονος και το 1936 πρεσβύτερος.

Ιδιαίτερη άγάπη είχε στη μελέτη. Τα βιβλία ήταν καθημερινή του εντρύφιση, ο μόνος του θησαυρός. Τον βοηθούσε η ισχυρή του μνήμη ν’ αποστηθίζει κεφάλαια ολόκληρα της Αγίας Γραφής και των Αγίων Πατέρων. Οι γνώσεις του δεν ήταν μόνο θεολογικές. Γνώριζε καλά ιστορία, φιλοσοφία, ιατρική. Οι γνώσεις του εντυπωσίαζαν. Είχε μία χάρη στον λόγο, μία ευγένεια και λεπτότητα, που δεν σε άφηνε να κουρασθείς. ’Έτσι τον γνωρίσαμε κι εμείς: ομιλούντα χαριτωμένα, διηγούμενο ιστορίες πολυάθλων Γερόντων, βιαστών ασκητών, αξιομακάριστων προ - κατόχων του. Εξομολογούσε στην Αθήνα την μακαρίτισσα μητέρα μου, και εμένα με αγαπούσε πολύ ο καλοκάγαθος. Ο μακαριστός Όσιος Παΐσιος (†1994) έλεγε: «Όταν ομιλεί ο παπα - Άνθιμος, να κρατάς σημειώσεις. Τα λόγια του είναι σοφά, αγνά, μεστά θείας χάριτος».
Αφιέρωνε πολλές ώρες στην καθημερινή Θεία Λατρεία, την προσευχή και την μελέτη. Επίσης στην αγιογραφία, την κηπουρική, τη μαγειρική, την επιστολογραφία. Δόξαζε ακατάπαυστα τον Παντοδύναμο και Πανάγαθο Θεό για τα μεγαλεία της φύσεως. Υμνούσε συνέχεια την λατρευτή του Υπεραγία Θεοτόκο, που κατοικούσε στο σπίτι της και φιλοξενούνταν στο θαυμάσιο Περιβόλι της. Ως λειτουργός έλαμπε σαν άγγελος. Τον ναό τον είχε ως επίγειο Παράδεισο. Δεν τον κούραζε, πάντα τον χαιρόταν. Συνομιλούσε με τους Αγίους. Για την Ορθόδοξη πίστη μπορούσε να χύσει άνετα και το αίμα του.
Όπως συνηθίζουν να ζουν οι Αγιορείτες, κάθε πρωί ξυπνούσε σαν να είναι η πρώτη ημέρα της ζωής του και κάθε βράδυ πλάγιαζε σαν να ήταν η τελευταία του.
Ζούσε πάντα με την προοπτική της αιωνιότητος. Τον συγκλόνιζε η σκέψη της εξόδου του από την ζωή αυτή, για την οποία πάντα προετοιμαζόταν. ’Έλεγε:
«Ο νους μας πρέπει να στρέφεται σε αναζήτηση του Θεού και να μνημονεύει ακατάπαυστα την τελική κρίση του Δικαιοκρίτου Κυρίου μας. Έτσι μόνο, τα πάθη μας καταπραΰνονται και αφανίζονται. Η μνήμη του θανάτου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον φόβο του Θεού…».

Προείδε το τέλος του. Μετά από σοβαρό τραυματισμό που είχε, από πέσιμο στον κήπο της αυλής του, περιποιούμενος την κληματαριά, μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης, όπου παρέδωσε το πνεύμα του στον Πλάστη του, που από παιδί πρόσχαρα υπηρέτησε, στις 28.6.1996. Κηδεύτηκε στο Κυριακό της σκήτης, που επί μισό αιώνα και πλέον διακόνησε φιλότιμα με την συνοδεία του και ετάφη στο κοιμητήρι της.
Μας έλεγε ο μακάριος σε μία επίσκεψή μας: «Η Σκήτη της Αγίας Άννης είναι αγιοτρόφος. Έχει πιανθεί με τους οχετούς των δακρύων και των ιδρώτων πλήθους ασκητών, που ανά τους αιώνες επιποθούν την εν Χριστώ τελείωση και θέωση. Κάθε γωνιά είναι αγιασμένη από παλαιούς και συγχρόνους Αγίους… Στον τόπο τούτο κάθε βήμα είναι κι ένας Άγιος, ένας ασκητής που έφθασε μέχρι την απάθεια και την θέωση… Υπήρχαν πραγματικοί εργάτες της μυστικής θεολογίας, της αενάου προσευχής…». Αυτών την οδό πιστά ο μακαριστός Γέροντας ακολούθησε.

agioritikesmnimes.blogspot.com

Αναρτήθηκε από: Ποσειδώνας Αποσπερίτης


 

 

 

13 Ιουν. 2020

| Ιστολόγιο |


 

 

 

Γέροντος Εφραίμ Φιλοθεΐτου
Προηγουμένου Ιεράς Μονής Φιλοθέου

 





Ὁ μοναχισμὸς εἶναι τὸ ἄμισθον ἰατρεῖον· εἶναι ἡ κλινική τοῦ Θεοῦ, ὅπου ἔρχεται ὁ ἄνθρωπος γιὰ νὰ γίνει καλά. Τὸν καλεῖ ὁ Θεὸς μὲ κλῆσιν ἁγίαν καὶ τὸν φέρνει μὲ τὴν ἀγάπην του σ' αὐτὸ τὸ ἄμισθον ἰατρεῖον.
Ὁ ἄνθρωπος ζητᾶ τὴν θεραπεία του καὶ φωνάζει: Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με.
— Ναί, θὰ σὲ ἐλεήσω, ἀπαντᾶ ὁ Θεός.
Καὶ ἀρχίζει, ὁ ἰατρὸς τῶν ψυχῶν καὶ τῶν σωμάτων, τὴν θεραπείαν. Μᾶς στέλλει διάφορες θλίψεις, ἐπιτρέπει πειρασμούς. Καὶ ὅλα αὐτὰ εἶναι τὰ φάρμακα, τὰ πικρὰ φάρμακα ποὺ θεραπεύεται ἡ ψυχὴ τοῦ ἄνθρωπου. Βέβαια, κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ πεῖ ὅτι στὸν καιρὸ τῆς ἐγχειρήσεως ἤ τῆς ἰατρικῆς ἐπεμβάσεως δὲν πονεῖ, δὲν ἀγωνίζεται νὰ ξεπεράσει τὸν πόνο καὶ τὴν θλίψη• ὡστόσο ὅμως στὸ τέλος τῆς θεραπείας γίνεται ψυχικῶς καλά.

Ὅταν ὁ Γέροντάς μου ἦτο ἀρχάριος στὴν ἔρημο, ἦταν στὴν ὑποταγὴ τοῦ γέροντος Ἐφραίμ. Ὁ Γέρο Ἐφραὶμ ἦταν ἕνας ἁπλὸς ἄνθρωπος, ἕνα γεροντάκι εὐλογημένο.
Κάποτε ἕνας γείτονας μοναχός - δὲν γνωρίζω τί εἶχε συμβεῖ - καὶ τὸ ἔθλιβε τὸ Γεροντάκι. Ὁ παπποὺς φώναζε διότι δὲν ἠμποροῦσε νὰ τὰ βγάλει πέρα.
Διεμαρτύρετο, ἔβγαζε φωνές, τσίριζε ...
Ὁ Γέροντας ὁ δικός μου, νέο παιδί, δυνατὸ ποὺ μποροῦσε νὰ τὰ βάλει μὲ δέκα ἀνθρώπους, ὅταν ἄκουε τὸν Γέροντά του νὰ φωνάζει ἔξω καὶ ὁ ἄλλος νὰ σηκώνει τὸ ἀνάστημά του, μέσα του ἄρχιζε νὰ βράζει ὁ θυμὸς καὶ ἡ ὀργή. Μόλις εἶδε τὸν κίνδυνο ὅτι ἂν βγεῖ ἔξω δὲν μποροῦσε νὰ προβλέψει τί θὰ συνέβαινε, σὰν νέος ποὺ ἦτο, ἀμέσως τρέχει στὴν ἐκκλησία, γονατίζει καὶ ἀρχίζει νὰ φωνάζει:
«Παναγία βοήθει μοι!» Καὶ ἄρχισε νὰ κλαίει - νὰ κλαίει, καὶ νὰ παρακαλεῖ, ὥστε νὰ ἐπέμβει ἡ Παναγία νὰ βοηθήσει μὴ τυχὸν καὶ σ' αὐτὴ τὴν κατάσταση βγεῖ ἔξω. Καὶ ἀφοῦ ἔκλαυσε πολὺ - πολύ, καὶ ἔχυσε πολλὰ δάκρυα, τότε εἶδε τὸ θηρίο τοῦ ἐγωισμοῦ καὶ τοῦ θυμοῦ νὰ κατευνάζεται καὶ νὰ ὑποχωρεῖ. Καὶ ὅταν εἶδε ὅτι ἦρθε σὲ μία κατάσταση ποὺ μποροῦσε νὰ βγεῖ ἔξω καὶ νὰ μιλήσει μὲ πραότητα καὶ ἠρεμία, βγῆκε καὶ ἀπήλλαξε, βέβαια μὲ ἤρεμο τρόπο καὶ εὐγενῆ, τὸν γέροντα ἀπὸ τὸν γείτονα.
Καὶ αὐτό μᾶς τὸ ἔλεγε σὰν παράδειγμά του πῶς ἀντιμετωπίζεται ὁ ἐγωισμὸς στὴν πράξη.
Ἔρχεται καὶ στὸν μοναχὸ ὁ πειρασμὸς καὶ τοῦ ψιθυρίζει παραπλήσια πράγματα μὲ ὅ,τι ψιθύρισε στὸν Ἀδάμ. Ἂν ὁ Γέροντας τὸν μαλώνει ἤ τοῦ κόβει τὸ θέλημα, διαμαρτύρεται μέσα ὁ ἐγωισμὸς καὶ ψιθυρίζει στὸν μοναχὸ νὰ ἀντιλογήσει, νὰ φιλονικήσει, νὰ στήσει τὸ δικό του θέλημα• καὶ ἔτσι νὰ ἐνισχύσει τὴν περίπτωση ὥστε νὰ μὴ δεῖ καμμιὰ φορὰ τὴν θεραπεία του. Ὁ μοναχὸς πρέπει νὰ ἔχει συνεχῶς τὴν προσοχὴ γιὰ νὰ ἀντιμετωπίζει τὴν κάθε περίπτωση, τὸν κάθε πειρασμὸ μὲ ἐπιτυχία, ὥστε σὺν τῷ χρόνῳ μὲ τὴν χάριν τοῦ Θεοῦ νὰ ἀπαλλαγεῖ ἀπὸ τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον, ὥστε στὴ θέση τοῦ παλαιοῦ νὰ βρεθεῖ ὁ νέος, ὁ κατὰ Χριστόν, ὁ ἄνθρωπος τῆς ἀπάθειας καὶ τῆς ἀναστάσεως. Ὁ ἀγώνας δὲν εἶναι μικρός, οὔτε καὶ σὲ λίγο χρόνο κατορθώνεται ἡ νίκη καὶ ὁ θρίαμβος κατὰ τοῦ ἐγωισμοῦ. Μεγάλο θηρίο. Πολυκέφαλο.

Ὁ Ὅσιος Ἐφραὶμ λέγει: «Μὲ λέοντα καταπιάστηκες; Πρόσεξε μὴ σοῦ συντρίψει τὰ ὀστᾶ».
Αὐτὸ τὸ θηρίο εἶναι ὁ Ἐγωισμὁς. Σὰν λέοντας παραφυλάει καὶ μᾶς ἐπιτίθεται. Ἐμεῖς πρέπει νὰ ἔχουμε στὰ χέρια μας τὸ ὅπλο καὶ τὴν μάχαιρα τῆς ἀντιρρήσεως κατὰ τῶν λογισμῶν.
Οἱ τύραννοι τῶν Χριστιανῶν, στοὺς χρόνους τοῦ μαρτυρίου, προσπαθοῦσαν νὰ παρασύρουν τοὺς Μάρτυρας εἰς τὸ νὰ ἀρνηθοῦν τὴν Θεότητα τοῦ Χριστοῦ. Τοὺς ὑπόσχονταν πολλὰ, πλούτη, δόξες, τιμές, ἀλλὰ οἱ Μάρτυρες δὲν ὑποχωροῦσαν. Θριαμβευτικὰ ὁμολογοῦσαν τὴν Πίστη στὸν Χριστὸ καὶ στὸ τέλος ἐδέχοντο τὸν στέφανον τοῦ μαρτυρίου, καὶ ἔτσι ὁ Χριστὸς ἐδοξάζετο. Καὶ τώρα οἱ τύραννοι τῶν παθῶν μᾶς πιέζουν· τὰ πάθη μᾶς ὑπόσχονται στὴν ὑποχώρηση, ἀπόλαυση καὶ ἱκανοποίηση. Δὲν πρέπει ὁ μοναχὸς νὰ ὑποχωρεῖ σὲ μία τέτοια βία, ἀλλὰ νὰ ἀντιστέκεται μὲ ὅλην τὴν ἀνδρεία τῆς ψυχῆς καὶ νὰ περιμένει μετὰ ἀπὸ μία νόμιμη πάλη τὸν στέφανον τοῦ μαρτυρίου. Οἱ μάρτυρες ἐμαρτύρησαν σὲ λίγο χρόνο, καὶ πολλοὶ μάρτυρες σὲ λίγα λεπτὰ δεχθήκανε τὸ στεφάνι.
Ὁ μοναχὸς μαρτυρεῖ συνέχεια σὲ ὅλη του τὴ ζωή. Ὄχι σὲ ἕναν τύραννο ἀλλὰ σὲ πολλούς. Κάθε πάθος καὶ ἕνας τύραννος. Γι' αὐτὸ ὄχι ὀλιγώτερο θὰ στεφανωθοῦν οἱ μοναχοὶ ποὺ θὰ ἀντισταθοῦν εἰς τὴν βία τῶν παθῶν καὶ θὰ ὁμολογήσουν τὴν καλὴν ὁμολογίαν τῆς ἀσκήσεως, τῆς μὴ ὑποχωρήσεως. Μᾶς σπρώχνει τὸ πάθος τῆς ἀντιλογίας. Ἐμεῖς πρέπει νὰ βάλουμε ἐμπόδιο, φράγμα• νὰ ἀνοίξουμε ὄρυγμα, νὰ πέσει τὸ ἅρμα τῆς ἀντιλογίας μέσα.

Ὁ ἀγώνας πρέπει νὰ εἶναι συνεχής. Νὰ μὴν παρουσιάζωμε κενὰ• διότι τὰ κενὰ τὰ ἐκμεταλλεύεται ὁ διάβολος καὶ σφηνώνει μέσα στὰ κενὰ καὶ μᾶς δημιουργεῖ κατάσταση ἐπικίνδυνη. Ἡ Προσευχὴ πρέπει νὰ εἶναι ἀκατάπαυστη. Ἡ προσευχὴ εἶναι τὸ ὅπλο μας. Καὶ μόνον νὰ προσεύχεται κανείς, ὁ διάβολος δὲν τὸν πλησιάζει εὔκολα. Ἂς ἀγωνισθοῦμε ἐναντίον κυρίως αὐτοῦ τοῦ πάθους, διότι ἀπὸ ἐδῶ ξεκινοῦν ὅλα. Καὶ τὸ κυρίως φάρμακο κατὰ τοῦ ἐγωισμοῦ εἶναι ἡ ταπείνωσις.
Ὁ Κύριός μας, μᾶς εἶπε•
«Μάθετε ἀπ' ἐμοῦ ὅτι πράος εἰμὶ καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ καὶ εὐρήσεται ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν». Ἡ ταπείνωση καὶ ἡ πραότης χαρίζουν μία πνευματικὴ ἀνάπαυση στὴν ψυχή. Τῆς χαρίζουν φῶς καὶ βλέπει καθαρώτερα τὰ πράγματα.
Ὁ Ἀββᾶς Ἰσαὰκ ὁ Σύρος, τὴν ταπείνωση τὴν ἀποκαλεῖ «Θεοϋφαντον στολήν».
Τὴν ταπείνωσιν, λέγει, περιεβλήθη ὁ Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ καὶ ἠμπόρεσε καὶ κατῆλθε ἐκ τῶν οὐρανῶν, καὶ ἠμπόρεσε ἡ γῆ νὰ τὸν δεχθεῖ χωρὶς νὰ καταφλεχθεῖ.
Ἡ ταπεινοφροσύνη στολίζει τὸν ἄνθρωπο. Ὁ ταπεινὸς ἄνθρωπος ὅπου καὶ ἂν σταθεῖ, ὅπου καὶ ἂν βρεθεῖ, σκορπάει μία κατὰ κάποιο τρόπο μυστηριώδη χάρη καὶ γίνεται ἀγαπητὸς καὶ προσφιλής. Τὴν ταπείνωσιν οἱ δαίμονες τὴν τρέμουν, ὅπως ἀκριβῶς συνέβη καὶ μὲ ἕναν ὑποτακτικόν:
Ἕνας Χριστιανὸς εἶχε μία κόρη δαιμονισμένη καὶ τὴν ἐπῆγε σὲ πολλοὺς γιατροὺς ἀλλὰ δὲν βρῆκε τὴν θεραπεία της. Αὐτὸς ὁ Χριστιανὸς εἶχε ἕναν φίλο, πνευματικὸ ἄνθρωπο ὁ ὁποῖος εἶχε σχέση μὲ τοὺς μοναχούς, καὶ λέγοντάς του τὸ παράπονο, τὸν πόνο του γιὰ τὸ κορίτσι του, τοῦ λέγει ἐκείνος•
«Τὸ παιδί σου θὰ βρεῖ θεραπεία μόνον ὅταν καλέσεις ἕναν μοναχό, ὑποτακτικό, καὶ ἔλθει στὸ σπίτι σου καὶ κάνει μίαν εὐχούλα, θὰ ἰδεῖς ἀμέσως τὸ παιδί σου θὰ γίνει καλά».
— Καὶ ποῦ θὰ τὸν βρῶ ἐγὼ αὐτὸν τὸν μοναχό;
— Νά! Κάτω στὴν ἀγορὰ κατεβαίνουν, λέγει, ἀπὸ τὴν ἔρημο νεώτεροι ὑποτακτικοὶ μοναχοὶ καὶ πωλοῦν διάφορα ἐργόχειρα. Σ’ ἕναν τέτοιο μοναχὸ πὲς του•
«Ἔλα στὸ σπίτι νὰ σοῦ πληρώσω τὰ ἐργόχειρα, διότι τώρα ἐπάνω μου δὲν ἔχω χρήματα». Καὶ πές του νὰ σοῦ κάνει μία εὐχὴ καὶ θὰ δεῖς ὅτι τὸ παιδί σου θὰ γίνει καλά.
Αὐτὸς ἀμέσως τὸ πρωὶ κατεβαίνει στὴν ἀγορὰ• βλέπει ἕναν νέο μοναχὸ νὰ πωλεῖ διάφορα, ἐκεῖ, ἐργόχειρα.
Τοῦ λέει: Πάτερ, πόσο τὰ δίνεται αὐτά;
— Τόσο. Εἶπε ὁ μοναχός.
— Μπορεῖς νὰ ἔλθεις μέχρι τὸ σπίτι νὰ σὲ πληρώσω, γιατί ἐπάνω μου δὲν ἔχω χρήματα;
— Ἔρχομαι, λέγει.
Καὶ ἀφοῦ προχωροῦσαν πρὸς τὸ σπίτι καὶ πλησίαζαν, ὁ διάβολος "μυρίστηκε" τὸ πράγμα, ὅτι ἦρθε ἡ ὥρα του νὰ πάρει τὸ ἐξιτήριό του καὶ νὰ φύγει ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο, ἑτοιμάστηκε καὶ αὐτός.
Καὶ μπαίνοντας ὁ μοναχὸς μέσα στὸ σπίτι, τὸν ἀπαντᾶ ἡ κόρη καὶ σηκώνει τὸ χέρι καὶ τοῦ δίνει ἕνα ράπισμα, τοῦ μοναχοῦ. Αὐτός, ὁ μοναχός, γύρισε καὶ τὴν ἄλλη πλευρὰ τοῦ προσώπου καὶ τοῦ δίνει καὶ ἀπ' ἐκεῖ ἕνα ράπισμα, καὶ ἀμέσως ἡ κόρη ἔπεσε κάτω καὶ ἔβγαζε ἀφρούς. Καὶ στὸ τέλος, φεύγοντας τὸ δαιμόνιο εἶπε, ὅτι ἡ ἐντολὴ τοῦ Χριστοῦ μὲ βγάζει καὶ μὲ διώχνει. Καὶ ἀμέσως τὸ παιδὶ ἔγινε καλά. Ὁ ὑποτακτικὸς αὐτός, ἀπὸ τὴν πράξη αὐτὴ φαίνεται ὅτι ἦταν ἕνας προοδευμένος, ἕνας πετυχημένος μοναχὸς ὁ ὁποῖος ὁπωσδήποτε θὰ εἶχε ἐξασκηθεῖ στὴν παιδεία καὶ στὴν θεραπεία τῆς ψυχῆς του.
Στὴν προσευχή μας πάντοτε πρέπει νὰ παρακαλοῦμε καὶ νὰ δεόμεθα τοῦ Θεοῦ νὰ μᾶς ἁπαλλάττη ἀπό αὐτὸ τὸ θηρίο, τὸν ἐγωισμόν, καὶ νὰ μᾶς χαρίζη τὴν ἁγίαν ταπείνωσιν τῆς ψυχῆς.


Απομαγνητοφωνημένη ομιλία, προς Μοναχούς,
του Πανοσιολογιωτάτου Αρχιμανδρίτου Γέροντος Εφραίμ,
Καθηγουμένου της Ιεράς Μονής Φιλοθέου Αγίου Όρους

agiazoni.gr

Αναρτήθηκε από: Ποσειδώνας Αποσπερίτης