Η Πλατυτέρα των Ουρανών

20 Σεπ. 2020

| Ιστολόγιο |


 

 







Γέροντα, τὴν ὑπερηφάνεια συνήθως τὴν καταλαβαίνω ἐκ τῶν ὑστέρων, ὅταν πέσω.
– Σκοπὸς εἶναι νὰ τὴν καταλάβης, πρὶν πέσης. Ὅταν σοῦ λέη κάποιος ὅτι ἔκανες κάτι καλό, νὰ μὴν αἰσθάνεσαι ἱκανοποίηση. Νὰ μὴν πιάνη, νὰ μὴν κολλάη ἐπάνω σου ὁ ἔπαινος.
– Τί θὰ μὲ βοηθοῦσε σ᾿ αὐτό;
Τὸ νὰ γνωρίσης τὸν ἑαυτό σου. Ἂν ὁ ἄνθρωπος γνωρίση τὸν ἑαυτό του, τελείωσε. Οἱ ἔπαινοι εἶναι μετὰ ξένα σώματα· δὲν κολλᾶνε ἐπάνω του. Ὅταν λ.χ. ἕνας ξέρη ὅτι εἶναι γύφτος, δὲν μπορεῖ νὰ τοῦ κολλήση ὁ λογισμὸς ὅτι εἶναι βασιλιάς. Κι ἐσύ, ἂν νομίζης ὅτι εἶσαι πριγκίπισσα, θὰ εἶσαι λειψή.
– Ἂν εἶμαι ἕτοιμη ἐκ τῶν προτέρων νὰ μὴ δέχωμαι τὸν ἔπαινο, αὐτὸ δὲν θὰ μὲ βοηθοῦσε;
– Αὐτὸ φυσικὰ πρέπει νὰ γίνεται, ἀλλὰ ἄλλοτε θὰ εἶσαι ἕτοιμη καὶ ἄλλοτε ὄχι. Σκοπὸς εἶναι νὰ γνωρίσης τὸν ἑαυτό σου. Ἂν δὲν γνωρίση κανεὶς τὸν παλαιό του ἄνθρωπο, δὲν ταπεινώνεται καὶ δὲν μπορεῖ νὰ γίνη ἡ πνευματικὴ διάσπαση τοῦ ἀτόμου του, γιὰ νὰ μπῆ στὴν πνευματικὴ τροχιά, καὶ παραμένει στὴν κοσμικὴ τροχιά.
– Μπορεῖ, Γέροντα, νὰ γνωρίζω τὸν ἑαυτό μου λανθασμένα;
Μὰ δὲν μιλᾶμε γιὰ λανθασμένη κατάσταση. Αὐτὸς ποὺ γνωρίζει σωστὰ τὸν ἑαυτό του ἔχει ταπείνωση. Καὶ ὅταν ὁ ἄνθρωπος ταπεινωθῆ, θὰ ἔρθη ὁπωσδήποτε ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ.
Αὐτὸς ποὺ κάνει τὴν ἐργασία ποὺ χρειάζεται, γιὰ νὰ γνωρίση τὸν ἑαυτό του, μοιάζει μὲ αὐτὸν ποὺ σκάβει βαθιὰ καὶ βρίσκει μέταλλα στὸ βάθος τῆς γῆς. Ὅσο βαθύτερα προχωράει στὴν γνώση τοῦ ἑαυτοῦ του, τόσο χαμηλότερα βλέπει τὸν ἑαυτό του καὶ ταπεινώνεται, ἀλλὰ τὸ χέρι τοῦ Θεοῦ τὸν ἀνεβάζει συνέχεια. Καὶ ὅταν πιὰ γνωρίση τὸν ἑαυτό του, ἡ ταπείνωση τοῦ γίνεται κατάσταση καὶ τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ τὴν πιάνει τὸ «ἐνοικιοστάσιο», ὁπότε δὲν κινδυνεύει ἀπὸ τὴν ὑπερηφάνεια.
Ἐνῶ αὐτὸς ποὺ δὲν κάνει αὐτὴν τὴν ἐργασία, καλύπτει συνέχεια τὰ σκουπίδια του, μεγαλώνει τὴν κορυφή του, κάθεται γιὰ λίγο ψηλὰ μὲ τὴν ὑπερηφάνειά του καὶ τελικὰ σωριάζεται.


Ἁγίου Παϊσίου Ἁγιορείτου: ΛΟΓΟΙ Γ’ «Πνευματικὸς Ἀγώνας»

Αναρτήθηκε από: Ποσειδώνας Αποσπερίτης


 

 
 
 
 
 
20 Σεπ. 2020

| Ιστολόγιο |


Ὅταν παραβαίνει ἕνας ἄνθρωπος μία ἐντολὴ τοῦ Εὐαγγελίου, εὐθύνεται μόνον αὐτός. Ὅταν ὅμως κάτι πού ἀντίκειται στὶς ἐντολὲς τοῦ Εὐαγγελίου γίνεται ἀπὸ τὸ κράτος νόμος, τότε ἔρχεται ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ σὲ ὅλο τὸ ἔθνος, γιὰ νὰ παιδαγωγηθεῖ.

Ἅγιος Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης

orthodoxia-ellhnismos.gr

Αναρτήθηκε από: Ποσειδώνας Αποσπερίτης


 

 
 
 
 
20 Σεπ. 2020

| Ιστολόγιο |


 

 

 


Ὅταν ἔχετε χρόνο εἰς τὸ σπίτι σας καὶ τὴν ἀπαιτουμένη ἡσυχία ἀρχίσετε νὰ λέγετε μὲ κατάνυξι τὰ λόγια τῆς εὐχῆς. “Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με”. Καθὼς περνάει ὁ χρόνος ἡ προφορικὴ αὐτὴ εὐχή, ἑλκύει τὸν νοῦν πρὸς τὰ ἔσω καὶ συγχρόνως δημιουργεῖται εἰς τὴν ψυχὴν ἕνα ἄλλο κλίμα.
Αἰσθάνεται ἡ ψυχὴ χαρά, εἰρήνη, γλυκύτητα εἰς τὸ στόμα. Δὲν θέλει καθόλου νὰ διακόπτῃ τὴν εὐχήν. Καὶ ὅταν ἐκ τῶν πραγμάτων ἀναγκάζεται νὰ διακόψῃ τὴν εὐχήν, τὸ αἰσθάνεται αὐτὸ ἡ ψυχὴ μέσα της ὡσὰν μιὰ ἔλλειψι.
Ὅταν ἡ οἰκοκυρὰ ἐργάζεται μέσα εἰς τὸ σπίτι της καὶ μαγειρεύει ἢ πλένει ἢ ὁτιδήποτε ἄλλο κάνει, ἂς λέγη ταυτοχρόνως καὶ τὴν εὐχὴν ἐκφώνως. Θὰ φύγουν ὅλοι οἱ λογισμοὶ καὶ τὸ σπίτι της θὰ γίνῃ ἕνας αἰσθητὸς παράδεισος. Ὅλα τότε θὰ εἶναι ὄμορφα καὶ γαλήνια εἰς τὸ σπίτι της καὶ τὰ λόγια τῆς εὐχῆς, ὡσὰν ἕνα ἱερὸ ἄσμα, θὰ διαποτίζουν τὴν ψυχήν της καὶ ὅταν θὰ ἔλθουν τὰ παιδιά της ἀπὸ τὸ σχολεῖον καὶ ὁ ἄνδρας της ἀπὸ τὴν ἐργασίαν, θὰ τοὺς ὑποδεχθῆ μὲ τὴν θερμότητα τῆς εὐχόμενης καρδίας της καὶ θὰ τοὺς ἀφαιρέση τὸν κόπον καὶ τὸ ἄγχος.


proseuxi.gr

Αναρτήθηκε από: Ποσειδώνας Αποσπερίτης


 

 
 
20 Σεπ. 2020

| Ιστολόγιο |


 

«Ἀπ’ οὐρανοῦ τήν κλῆσιν ὡς ἔσχηκας, οὐρανόφρων αὐτίκα ὤφθης, θεόφρον Εὐστάθιε. Τῇ δι’ ἐλάφου γάρ ἐμφανείᾳ, τοῦ δι’ ἡμᾶς Σταυρῷ ὁμιλήσαντος, τήν θείαν ἠλλοιώθης ἀλλοίωσιν, τόν παλαιόν ἀποθέμενος ἄνθρωπον. Καί τῷ φωτί τῆς εὐσεβείας, τούς σούς υἱούς προσαγαγών, τήν σύνευνον συμμέτοχον εἰργάσω, τῶν καλῶν ὧν ἔτυχες. Καί ποικίλως δοκιμασθείς, καί στερρῶς ἀνδραγαθήσας, στρατιώτης ἄριστος, τοῦ Βασιλέως τῶν οὐρανῶν ἐγένου. Ἀλλ’ ὦ Μαρτύρων ἐγκαλλώπισμα, ἀπαύστως ἱκέτευε, ὑπέρ τῶν ψυχῶν ἡμῶν» (ἰδιόμελον ἐκ τῆς λιτῆς τοῦ Ἁγίου Εὐσταθίου σέ ἦχο β’).

«Μόλις έλαβες τήν κλήση από τον ουρανό, αμέσως φάνηκες να σκέφτεσαι με τον τρόπο του ουρανού, Ευστάθιε που έχεις την θεϊκή φρόνηση. Γιατί όταν φανερώθηκε σαν ελάφι Αυτός που συναναστράφηκε και μίλησε σε μας με τον Τίμιο Σταυρό, αλλοιώθηκες (άλλαξες) με την θεία αλλοίωση (αλλαγή), αφήνοντας στην άκρη τον παλαιό άνθρωπο. Και αφού προσήγαγες στο φως της ευσέβειας τους γιους σου, εργάστηκες ώστε και η σύζυγός σου να γίνει συμμέτοχος στα καλά τα οποία γεύτηκες. Και παρότι δοκιμάσθηκες ποικιλοτρόπως και έκανες μεγάλα κατορθώματα, κατεστάθης άριστος στρατιώτης του Βασιλιά των Ουρανών. Εσύ που είσαι το στολίδι και η ομορφιά των Μαρτύρων, ακατάπαυστα παρακάλεσε για τις ψυχές μας».


Μία από τις πιο ωραίες ιστορίες Αγίων στη ζωή της Εκκλησίας είναι κι αυτή του Αγίου Ευσταθίου και της οικογένειάς του. Ειδωλολάτρης ενάρετος ο Άγιος, Πλακίδας το όνομά του, στρατηγός του ρωμαϊκού στρατού, βγαίνει για κυνήγι. Καταδιώκει ένα μεγάλο ελάφι και ξάφνου βλέπει ανάμεσα στα κέρατά του λαμπρότατο σταυρό και την μορφή του Χριστού που του έλεγε:
«Πλακίδα, γιατί με διώκεις; Εγώ είμαι ο Ιησούς Χριστός, τον οποίον εσύ, χωρίς να γνωρίζεις, λατρεύεις με τα αγαθά σου έργα. Ήλθα στην γη ως άνθρωπος, για να σώσω το ανθρώπινο γένος και σήμερα σου εμφανίστηκα, για να σε συλλάβω στα δίκτυα της φιλανθρωπίας μου». Μετά την πρώτη έκπληξη ο Άγιος βαφτίζεται χριστιανός, παίρνει το όνομα Ευστάθιος, μυεί στην πίστη την γυναίκα του που βαφτίζεται Θεοπίστη και τους δύο γιους του, τον Αγάπιο και τον Θεόπιστο. Ο Άγιος θα χάσει την περιουσία του, θα ταξιδέψει στην Αίγυπτο, ενώ κατά την διάρκεια του ταξιδιού θα χάσει τόσο την γυναίκα όσο και τα παιδιά του. Θα γίνει κηπουρός για δεκαπέντε χρόνια. Η Ρώμη περνά δυσκολίες και ο αυτοκράτορας αναζητεί τον ικανότερο των στρατηγών του. Ο Ευστάθιος αναλαμβάνει την ηγεσία του στρατού, στον οποίο στρατολογούνται τα παιδιά του που έχουν μεγαλώσει. Νικούν τους εχθρούς και καταλύουν στο σπίτι όπου ήταν υπηρέτρια η Θεοπίστη. Τα παιδιά συζητούν για την παιδική τους ηλικία και η γυναίκα καταλαβαίνει ότι είναι τα παιδιά της, ενώ αναγνωρίζει τον άντρα της στο πρόσωπο του στρατηγού. Και οι τέσσερις θα βρούνε όχι δόξα, αλλά μαρτυρικό τέλος από τον αυτοκράτορα Αδριανό, ο οποίος τους έκαψε σε ένα χάλκινο λεβέτι. Βρέθηκαν μετά από τρεις ημέρες χωρίς να καεί ούτε μία τρίχα της κεφαλής τους, με τα σώματα σώα  και τις ψυχές τους να έχουν παραδοθεί ειρηνικά στον Θεό. Μπορεί να χωρίστηκαν σωματικά στη ζωή, αλλά έμειναν ενωμένοι στην καρδιά και τελικά και αγκαλιασμένοι πορεύτηκαν προς τον ουρανό.

Ο Χριστός παρουσιάστηκε στον Άγιο ως ελάφι. Το ελάφι είναι όμορφο ζώο, δυνατό και ταυτόχρονα με μια τρυφερή αθωότητα στα μάτια. Ο Χριστός μίλησε στον Άγιο μέσα από τον τρόπο που καταλάβαινε εκείνος την ζωή. Μέσα από την συνήθειά του να κυνηγά. Έδειξε και μας δείχνει ότι η κοινωνία μαζί Του δεν ξεκινά από μία εξιδανικευμένη θέαση του προσώπου μας.
Δεν ζητά τελειότητα ο Χριστός και δεν εμφανίζεται στους τέλειους. Ζητά αγαθή προαίρεση και την ίδια στιγμή μας μιλά μέσα από γεγονότα και περιστατικά της ζωής μας, με βάση ποιοι είμαστε, τι μας αρέσει, πώς μπορεί μέσα από αυτό να μας ελκύσει. Η αγάπη είναι ενσυναίσθηση.  Δεν μας κάνει ο Χριστός αυτό που θέλει. ούτε  περιμένει να γίνουμε αυτό που θέλει για να κοινωνήσει μαζί μας. Μας μιλά με τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε κι αφήνει την καρδιά μας να χτυπήσει.
Όμως ο Χριστός εμφανίστηκε στον Άγιο και με το σημείο του σταυρού. Δεν του υποσχέθηκε δόξα, χαρά, ευλογία υλική. Να δει την οικογένειά του να προοδεύει. Να έχει την θέση και τα αγαθά που του αξίζανε. Του εμφανίζεται ως σταυρός και του υπόσχεται σταυρό. Στην νοοτροπία του κέρδους και του συμφέροντος, αυτό θα θεωρούνταν η καλύτερη δικαιολογία για έναν άνθρωπο να μην ακολουθήσει έναν τέτοιον δρόμο, έναν τέτοιον Θεό. Αντίθετα, του έδειξε την οδό που καλείται να ακολουθήσει ο κάθε χριστιανός: την οδό του σταυρού. 
Η αγάπη είναι αλήθεια. Ο Χριστός όμως δεν εγκατέλειψε τον Άγιο ούτε στιγμή της ζωής του. Ακόμη κι αν κατά άνθρωπον η ζωή του Αγίου Ευσταθίου ήταν γεμάτη λύπες, εντούτοις ο Άγιος άντεξε. Άντεξε να χάσει την υλική περιουσία του. Άντεξε να χάσει την γυναίκα του.
Άντεξε να δει τα παιδιά του να τα αρπάζουν ένα λιοντάρι κι ένας λύκος. Άντεξε την μοναξιά του. Άντεξε από πλούσιος αριστοκράτης να γίνει κηπουρός. Ίσως η μεγαλύτερη δυσκολία του να ήταν ότι η απώλεια δεν ήταν οριστική. Όταν κάποιος χάνει κάτι, επεξεργάζεται την απώλεια και προχωρά μ’ αυτήν. Όταν δεν γνωρίζει τι έγινε αυτό που έχασε και αν το έχασε οριστικά, η αγωνία αυξάνει. Όμως ο Άγιος απέκτησε ένα όπλο που πριν δεν είχε ως ειδωλολάτρης και σπουδαίος. 
Η αγάπη είναι πίστη, εμπιστοσύνη δηλαδή στον Θεό και το θέλημά του. Κι αυτή η εμπιστοσύνη αίρει τον λογισμό ότι «τί θα γίνω;», «τί έγιναν αυτοί που αγαπώ;». Η εμπιστοσύνη κάνει την μοναξιά να λιγοστεύει και να σβήνει. Και αυξάνει την υπομονή, διότι τα πάντα είναι του Χριστού.
Το ελάφι, διά του οποίου ο Χριστός εμφανίστηκε στον Άγιο, είναι και σύμβολο της ελευθερίας, της αρετής, της ταπεινότητας, της αγνότητας. Την ίδια στιγμή, το ελάφι αναζητά τις πηγές των υδάτων, τις καθαρές και γάργαρες, όπως μας αναφέρει η Παλαιά Διαθήκη. 
«Ὅν τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπί τάς πηγάς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρός σέ, ὁ Θεός» (Ψαλμ. 41,2).
Ο Χριστός, εμφανιζόμενος ως ελάφι στον Άγιο, του υποδεικνύει ότι η ζωή που έκανε δεν ήταν αρκετή για να τον οδηγήσει στην πληρότητα και την σωτηρία.
Χρειαζόταν να αναζητήσει τις πηγές των υδάτων, για να ξεδιψάσει αληθινά και όχι να περιπλανιέται, αρκούμενος στον προσωπικό του κόπο και την αρετή του. Η ζωή της Εκκλησίας είναι οι καθαρές πηγές. Το ύδωρ του βαπτίσματος. Η κοινωνία με τον Χριστό. Η παραίτηση από τον παλαιό άνθρωπο. Αλλιώς η συνάντηση με τον Χριστό γίνεται ένα σπουδαίο γεγονός αλλά όχι το σπουδαιότερο και μοναδικό στην ύπαρξη. 
Η αγάπη θέλει αφοσίωση. Θέλει αναζήτηση της πηγής που δίνει ζωή. Θέλει αυτό το «συνεχώς» και όχι το για λίγο.

Ο κόσμος μας σήμερα μιλώντας για τον Θεό τον βάζει στην καλύτερη περίπτωση στη λογική του «και λίγο, δεν βλάπτει». Λίγη αγάπη, λίγη προσευχή, λίγη εκκλησιαστική ζωή, αλλά όχι «συνεχώς». Το ίδιο συμβαίνει και με τις άλλες όψεις της αγάπης. Η ενσυναίσθηση απαιτείται από τους άλλους. Εκείνοι πρέπει να μπούνε στη θέση μας. Θέλουμε να πιστεύουμε σε έναν Θεό που μας τα δίνει όλα και που δεν θα μας αφήσει να σταυρωθούμε, να δοκιμαστούμε. Γι’ αυτό και διαμαρτυρόμαστε για τα δύσκολα στην ζωή μας. Γι’ αυτό και δεν μπορούμε να αποδεχτούμε το θέλημά του που αποσκοπεί στην σωτηρία μας σε βάθος χρόνου και ζητούμε τα πάντα στην λογική του «τα δικαιούμαι». Ο Άγιος Ευστάθιος και η οικογένειά του μας δείχνουν ότι η αληθινή αγάπη ουδέποτε εκπίπτει. Αυτό όμως γίνεται όταν όλα στην ζωή μας ξεκινούν από τον Θεό και την εμπιστοσύνη σ’ Αυτόν και εκφράζονται διά της Εκκλησίας στους ανθρώπους. Και όπως ο Άγιος μοιράστηκε την χαρά της πίστης με τους δικούς του, έζησε την λύπη της μοναξιάς και του σταυρού με υπομονή και αξιώθηκε από τον Θεό να λάβει το δώρο της ενότητας της οικογένειάς του και του από κοινού ξεκινήματος διά του σταυρού και του μαρτυρίου για την αιώνια κοινωνία με τον Θεό, έτσι κι εμείς ας ζούμε τον Θεό και ας μιλούμε γι’ Αυτόν με την δίψα της ελάφου για αλήθεια, με την ενσυναίσθηση, με την αφοσίωση και την αγάπη! Κι ο Άγιος με τους οικείους του θα πρεσβεύουν για όλους μας!

 
π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

Κέρκυρα, 20 Σεπτεμβρίου 2020
Μετά την Ύψωση - Του Αγίου Ευσταθίου

π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός

Αναρτήθηκε από: Ποσειδώνας Αποσπερίτης


 

 
 
20 Σεπ. 2020

| Ιστολόγιο |


 

 








«
Συγκρατήστε με δύο λόγια το εξής: Πρέπει να κόψουμε το θέλημά μας, για να γνωρίσουμε το θέλημα του αδελφού μας που αγαπάμε, για να γνωρίσουμε τον Ίδιο τον Θεό μέσα από τις εντολές Του» (όσιος Σωφρόνιος του Έσσεξ).
1. «Συγκρατήστε με δύο λόγια». Πρόκειται για το τέλος μίας ομιλίας του οσίου Γέροντα, συνεπώς η προτροπή του αποσκοπεί στο να προκαλέσει το ενδιαφέρον των ακροατών του σε ό,τι πιο ουσιώδες έχει αναπτύξει προηγουμένως – ένα είδος συγκεφαλαίωσης («κεφάλαιον ἐπί τοῖς  λεγομένοις» που λέει ο Απόστολος Παύλος). Αλλά δεν είναι θέμα μόνο παιδαγωγικό για τον άγιο∙ συνιστά και βασική θέση του που η επιστήμη της παιδαγωγικής και της ψυχολογίας την έχει επισημάνει από παλιά: «Κάποτε τα πολλά λόγια μπορεί να μη συμβάλλουν στην εμβάθυνση της αντιλήψεως, αλλά το αντίθετο». Κι αυτό γιατί προφανώς ο ανθρώπινος νους έχει την ιδιότητα να επικεντρώνει την προσοχή του για να κατανοήσει κάτι στην κεντρική ιδέα, στον πυρήνα του εκφερομένου λόγου, γραπτού ή προφορικού, και όχι τόσο στα στολίδια και τα πολλά «ενδύματά» του. «Τα πολλά λόγια είναι φτώχεια» που λέει κι ο λαός μας θυμόσοφα, διότι συχνά επιχειρώντας να διευκρινήσουμε κάτι, φλυαρούμε υπέρμετρα με αποτέλεσμα αντί να ξεκαθαρίζουμε τα πράγματα να τα συσκοτίζουμε.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο συνοπτικός λόγος, κατά τον τύπο των αρχαίων Λακώνων, θεωρείται ένα είδος αξιόλογης φιλοσοφίας –
«τό λακωνίζειν ἐστί φιλοσοφεῖν» - που σημαίνει πως πρέπει να μάθουμε να λέμε με λίγα τα πολλά, «ἐν ὀλίγοις πολλά», αποφεύγοντας την αμετροέπεια που κρύβει πολλές φορές και το λίγο που έχουμε να πούμε. Και δεν είναι καθόλου εύκολο κατόρθωμα τούτο. Διότι απαιτείται καλλιεργημένος νους, βαθιά κατανόηση αυτού που έχουμε να πούμε και μεγάλη εξάσκηση στη χρήση του λόγου. Όπως το είχε εκφράσει κάποτε ένας σπουδαίος συγγραφέας, ο οποίος επειδή βιαζόταν να δώσει γραπτή απάντηση σε έναν γνωστό του σ’ ένα θέμα, του έγραψε στο τέλος: «Σου γράφω πολλά, γιατί δεν έχω χρόνο να σου γράψω λίγα!».
Ο Όσιος Σωφρόνιος, λοιπόν, μας δίνει την ευκαιρία απαρχής να θίξουμε αυτό το κρίσιμο θέμα, το οποίο έχει απασχολήσει όχι λίγους από τους Πατέρες της Εκκλησίας μας – την ακριβολογία και την συνοπτική διατύπωση, ιδίως σε θέματα της πίστεως και της αποκαλυμμένης εν Χριστώ αλήθειας.
2. «Για να γνωρίσουμε...». Αλλά ποιό είναι το ουσιώδες που τονίζει εμφατικά ο μεγάλος Γέρων κι αυτό είναι το πρώτιστο βεβαίως με το οποίο ασχολούνται και οι Πατέρες της Εκκλησίας μας; Η γνώση του αδελφού μας και του Θεού μας! Κι είναι το πιο ουσιώδες και το πρώτιστο, διότι από την γνώση αυτήν εξαρτάται και η εν Χριστώ σωτηρία μας. Γνωρίζω τον αδελφό μου, γνωρίζω τον Θεό μου σημαίνει πως ήδη βρίσκομαι στην πορεία της πνευματικής ζωής, ήδη περιπατώ κατά Χριστόν – είμαι μέσα στην «Ὁδόν» που είναι ο Χριστός. Γιατί; Διότι «γνῶσίς ἐστιν μετουσία», κατά τον Άγιο Γρηγόριο Νύσσης, δηλαδή η γνώση σημαίνει μετοχή στον άλλον, είτε Θεός είναι αυτός είτε άνθρωπος είτε ακόμη θα λέγαμε και η κτιστή δημιουργία. Κι η μετοχή αυτή (με την έννοια της αυτοπαράδοσης στον άλλο) είναι ευνόητο ότι παραπέμπει στην ίδια την αγάπη. Με άλλα λόγια γνωρίζω κάποιον, γιατί τον αγαπώ, κι αγαπώντας τον μετέχω στη ζωή του, με αποτέλεσμα την αποκάλυψή του σ’ εμένα και άρα την γνώση του.
Πρόκειται για την έννοια της (εμπειρικής) γνώσεως που εξαγγέλλει η Αγία Γραφή και ο Πατερικός βεβαίως λόγος, όπως του Ευαγγελιστού Ιωάννη για παράδειγμα:
«αὕτη ἐστιν ἡ αἰώνιος ζωή, ἵνα γινώσκωσί Σε τόν μόνον ἀληθινόν Θεόν καί ὅν ἀπέστειλας Ἰησοῦν Χριστόν», ή του Αποστόλου Παύλου: «γνόντες τόν Θεόν, μᾶλλον δέ γνωσθέντες ὑπ’ Αὐτοῦ». Εκεί μάλιστα που ιδιαιτέρως κηρύσσεται η ταυτότητα γνώσεως του Θεού (και κατ’ επέκταση του ανθρώπου) και αγάπης προς Αυτόν, αγάπης που εκφράζεται με την τήρηση των αγίων εντολών Του όπως λέει και ο Όσιος Σωφρόνιος, είναι στον Άγιο Ιωάννη τον Ευαγγελιστή στην Α΄ Καθολική του επιστολή. «Ὁ λέγων ἔγνωκα αὐτόν καί τάς ἐντολάς αὐτοῦ μή τηρῶν, ψεύστης ἐστίν, καί ἐν τούτῳ ἡ ἀλήθεια οὐκ ἔστιν. Ὅς δ’ ἄν τηρῇ αὐτοῦ τόν λόγον, ἀληθῶς ἐν τούτῳ ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ τετελείωται. Ἐν τούτῳ γινώσκομεν ὅτι ἐν αὐτῷ ἐσμεν». (Όποιος λέει ότι γνώρισα τον Θεό, αλλά δεν τηρεί τις εντολές Του, είναι ψεύτης και δεν υπάρχει αλήθεια σ’ αυτόν. Όποιος όμως τηρεῖ τον λόγο Του, πράγματι σ’ αυτόν η αγάπη του Θεού έχει φτάσει στο τέλος της. Από αυτό γνωρίζουμε ότι ζούμε και υπάρχουμε μέσα σ’ Αυτόν).
3. «Να κόψουμε το θέλημά μας». Τί είναι εκείνο που συνιστά προϋπόθεση και χαρακτηριστικό της αγάπης που οδηγεί στην γνώση του Θεού και του ανθρώπου (ως εικόνας Αυτού), κατά τον όσιο Γέροντα; Η εκκοπή του ιδίου θελήματος. «Πρέπει να κόψουμε το θέλημά μας» - ένα θέμα που συγκεφαλαιώνει και τον λόγο του Κυρίου Ιησού Χριστού αλλά και τον Πατερικό ασκητικό λόγο.  Γιατί αυτό; Διότι το θέλημά μας λόγω της πτώσεως στην αμαρτία ρέπει «ἐπιμελώς ἐπί τά πονηρά ἐκ νεότητος». Αν κάτι μας χωρίζει από τόν Θεό και την σχέση μας μαζί Του είναι ακριβώς αυτό το θέλημα που κυριαρχείται από το πάθος του εγωϊσμού. «Το θέλημά μου τείχος χάλκινο είναι που με χωρίζει από τον Θεό» (Γεροντικό). Και την δύναμη για την εκκοπή αυτή, ώστε να μπορεί ο νους να μένει ενωμένος με τον Θεό, την δίνει μόνον ο ενανθρωπήσας Θεός μας, ο Ιησούς Χριστός.
Ο Ίδιος το τόνιζε επανειλημμένως.
«Ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν καί ἀράτω τόν σταυρόν αὐτοῦ καί ἀκολουθείτω μοι». «Οὐδείς δύναται δυσί κυρίοις δουλεύειν». Και όλος ο πνευματικός αγώνας που αποτελεί «βιασμόν τῆς φύσεως»
εκεί επικεντρώνεται∙ γιατί φανερώνει την ασκητική προσπάθεια του πιστού να αποκτήσει το φρόνημα του Κυρίου Ιησού, που θα πει την εν αγάπη και ταπεινώσει αγία υπακοή Του – ό,τι δημιουργεί χώρο στην ανθρώπινη ύπαρξη για να «αναπαύεται» ο Θεός.   

παπα - Γιώργης Δορμπαράκης 

Αναρτήθηκε από: Ποσειδώνας Αποσπερίτης