11 Ιουλ. 2020

Μνήμη Αγίου Γέροντα Σωφρονίου

| Ιστολόγιο |


 

 






+ 11 Ιουλίου 1993

 








Υπάρχουν άνθρωποι που ζωντάνεψαν, με τη ζωή και την διδασκαλία τους, την θεολογία της Εκκλησίας όπως την έζησαν και την δίδαξαν οι μεγάλοι Πατέρες. Ένας τέτοιος ήταν ο Άγιος Γέροντας Σωφρόνιος, ο γνωστός ως Γέροντας Σωφρόνιος του Essex. Κοντά στον Άγιο Σιλουανό τον Αγιορείτη, γνώρισε εμπειρικά τον πνευματικό αγώνα, τη χάρη και την ευλογία να είσαι παιδί του Θεού που, ως παιδί Του, το παιδαγωγεί και του αποκαλύπτει τον εαυτό Του. Ο λόγος του Χριστού προς τον Άγιο Σιλουανό
«κράτα το νου σου στον Άδη και μην απελπίζεσαι» θα γίνει, δια μέσου του Γέροντος Σωφρονίου, λόγος προς τον σύγχρονο άνθρωπο που θλίβεται, συντρίβεται και διαλύεται από τα ποικίλα και οδυνηρά προβλήματα. Θα γίνει λόγος ελπίδας και δύναμης ώστε, η «τεθλιμμένη του βίου οδός» να έχει νόημα.
Στο πρόσωπο τού Αγίου Γέροντος Σωφρονίου συνεχίζει η παράδοση της αγιότητος, της πνευματικής πατρότητος και της πατερικής θεολογίας ως ζωντανή παράδοση. Αυτό δηλαδή που χαρακτηρίζει τους Πατέρες της Ορθοδοξίας: το παραδοσιακό προσλαμβάνεται και παραδίδεται με τρόπο κατανοητό για τους ανθρώπους της εποχής τους. Όταν την 11η Ιουλίου 1993 αναχωρούσε, πλήρης ημερών - 97 ετών - για την Άνω Ιερουσαλήμ, άφηνε στα πνευματικά του παιδιά στο Μοναστήρι του Τιμίου Προδρόμου στο Essex την ζώσα παράδοση της Ορθόδοξης διδασκαλίας και ζωής, ώστε και αυτοί να γίνονται όπως ο Γέροντάς τους: σημείο Θεού ζώντος.
Στην εκκοσμικευμένη χριστιανική κοινωνία μας, όπου η πνευματική ζωή άλλοτε εκλαμβάνεται ως ηθική ζωή και άλλοτε ως τήρηση θρησκευτικών νόμων, η παρουσία ανθρώπων που
«έχουν δώσει αίμα και πήραν Πνεύμα», αγιασμένων και πνευματοφόρων, γίνεται βεβαίωση ότι η αγιότητα είναι η ουσία και ο στόχος, χωρίς τον οποίο πρόσωπο Θεού δεν βλέπουμε. Γίνεται βεβαίωση ότι το Ευαγγέλιο είναι εφικτό και απλό, για όσους αγαπούν τον Θεό.
Τέλος, η συνάντηση με τους Αγίους Γέροντες, όπως το Άγιο Γέροντα Σωφρόνιο, γίνεται μετάγγιση ζωής αιωνίου. Γι’ αυτό και ουράνια ευλογία. Τα συγγράμματά τους, δείκτες νέας ζωής. Η προσευχή τους, πηγή δύναμης και ελπίδας. Η μνήμη τους, υπόμνηση της παρουσίας τους και της κλήσης μας.


π. Ανδρέας Αγαθοκλέους 

 

Απολυτίκιο 
Τους τρεις μεγίστους φωστήρας. Ήχος α΄

Μητρός Ρωσίας το ρόδον, αγνόν πατέρα Σωφρόνιον, τον εις Βρεταννίαν φρουρούντα Κήπον αγάπης και χάριτος, τον ως τα βρέφη καθαρόν τη καρδία και αντί μελάνης σοφώς κινούντα φλογός γραφίδα και Πνεύματος, τον μέγαν θεολόγον και πρωτίστως πράξει διδάξαντα και συγγραφέα τον θείον παγκοσμίων μεταφράσεων, ως φίλον Κυρίου τιμώμεν αυτόν, μαθητήν αγίων και άγιον, εκείνος δε φυλάττει τους αγαπώντας εκ προθέσεως.

Δόξα Πατρί και Υιώ και Αγίω Πνεύματι. Ουδείς προστρέχων επί Σοι.

Αγνών Γερόντων μαθητά και των αγίων απάντων ισάξιε, πάτερ Σωφρόνιε τρισμάκαρ, Βρεταννίαν, Ελλάδα και Ρωσίαν αγίασον και την Ευρώπην πάσαν δίδαξον.

Και νυν - Θεοτοκίον - Όμοιον

Περαίνων ύμνον ταπεινώς, ω Θεομήτωρ, ως κλέπτης εντρέπομαι υπό τους πράους οφθαλμούς Σου· πλην θαρρών τη στοργή σου ως υιός Σοι προσέρχομαι, τον εμόν βίον καταθέτων Σοι.

 

Συνοπτική Βιογραφία

Ο Αρχιμανδρίτης Σωφρόνιος Σαχάρωφ, ο «Σωφρόνιος του Essex», γεννήθηκε στη Μόσχα το 1896 και σπούδασε στην Κρατική Σχολή Καλών Τεχνών της γενέτειράς του και στο Θεολογικό Ινστιτούτο του Αγίου Σεργίου στο Παρίσι. Σταδιοδρόμησε επιτυχημένα ως ζωγράφος στη Γαλλία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και - λόγω σφοδρών υπαρξιακών αναζητήσεων - ενεπλάκη στις μεταφυσικές αναζητήσεις της εποχής του. Ασχολήθηκε για οκτώ (8) χρόνια με τον υπερβατικό διαλογισμό, που τελικά εγκατέλειψε πεπεισμένος ότι το «Απόλυτο Είναι» που αναζητούσε δεν είναι απρόσωπο, αλλά πρόσωπο, και μάλιστα ότι ταυτίζεται με τον Τριαδικό Θεό του χριστιανισμού, ο Οποίος δήλωσε ως όνομά Του τη φράση «Εγώ ειμί ο Ων», δηλαδή ο Υπάρχων (Έξοδος 3, 14).
Τον Θεό όμως Αυτόν, Τον συνέλαβε ως ύψιστη Αγάπη και Ταπείνωση, που ταπεινώνεται μπροστά στα ανθρώπινα πλάσματά Του από αγάπη γι’ αυτά, άσχετα αν την αγάπη Αυτή την αξίζουν ή όχι ή ακόμα κι αν την αποδέχονται
(όταν όμως την απορρίπτουν πληγώνεται, αλλά δεν τους την επιβάλλει με τη βία). Έτσι, ο Θεός, ο Φοβερός, ο Αόρατος, ο Παντοδύναμος, ο Άγιος, το Απόλυτο Ον, ο Πατέρας, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα, νοείται για τον Σωφρόνιο ως Φως που καλεί διαρκώς τον άνθρωπο σε αυτοθυσία και απόλυτη αγάπη. Έτσι του αποκαλύφθηκε, κατά την μαρτυρία του, ο Ίδιος ο Θεός, που χαμηλώνει και αποκαλύπτεται στα πλάσματά Του, όταν δοθούν ολόψυχα στην αναζήτησή Του, αν και εκείνα δεν έχουν στ’ αλήθεια την δυνατότητα γι’ αυτήν την αποκάλυψη – ο Σωφρόνιος θεωρούσε τον εαυτό του πολύ αμαρτωλό.
Ο χριστιανισμός, κατά τον π. Σωφρόνιο, έχει μόνο μία εντολή: να αγαπήσεις τον Θεό με όλη σου την δύναμη, την ψυχή, τον νου και την καρδιά και τον πλησίον σου σαν τον εαυτό σου (κατά Ματθαίον, 22, 35-40· βλ. και Παύλου, προς Ρωμαίους, 13, 8-10). Αυτή όμως η εντολή στην πραγματικότητα δεν είναι εντολή, αλλά φανέρωση στη γη του τρόπου ζωής του Θεού, της αγάπης. Η εφαρμογή της εντολής είναι πρόσκληση για να ζήσουμε όπως ο Θεός και, συνεπώς, στο βαθμό που αυτό συμβαίνει, ανοιγόμαστε στη θεία χάρη (την μεταμορφωτική ενέργεια του Θεού), ομοιάζουμε με τον Θεό και ενωνόμαστε μαζί Του· ο Θεός μας παραχωρεί όλες Του τις ιδιότητες εκτός από την απόλυτη και μυστηριώδη θεία ουσία – παρόλο που παραμένουμε άνθρωποι, γινόμαστε θεοί.
Η ένωση όμως μ’ Αυτόν τον Θεό (ύψιστο αγαθό για τον άνθρωπο) προϋποθέτει τέλεια αυταπάρνηση, μέγιστη ταπείνωση και μετάνοια (μεταστροφή της συνείδησης) μέχρι του να «μισείς» τον προηγούμενο σκοτεινό εαυτό σου (οπωσδήποτε θα βλέπεις το σκοτάδι μέσα σου, γιατί το αισθητήριο της συνείδησής σου, με την πολυετή προσευχή, θα γίνει πολύ λεπτό).
Όταν αυτή η ένωση κατορθωθεί, μετά από ποταμούς δακρύων και ανάβαση στο βουνό της
«θεο-εγκατάλειψης» (ο Θεός αποσύρεται κατά καιρούς, για να μη βυθιστεί ο άνθρωπος στον εγωισμό και για να του δώσει την ελευθερία ν’ αποφασίσει αν θέλει να συνεχίσει την επίπονη αναζήτησή Του), τότε ο άνθρωπος ζει σε συνθήκες αιώνιας γαλήνης, γίνεται θεός σε όλα, εκτός φυσικά από την Ίδια την ουσία του Θεού. Και τότε –επώδυνο χάρισμα – χαίρεται και πονά με την χαρά και τον πόνο των άλλων ανθρώπων και πλασμάτων, που τα αισθάνεται και προσεύχεται γι’ αυτά. Ο Ίδιος ο Τριαδικός Θεός τού δίνει την δύναμη ν’ αντέξει αυτόν τον τρόπο ζωής, που θα τελειοποιηθεί και θα παγιωθεί μόνο μετά την Δευτέρα Παρουσία του Χριστού, όταν η ενότητα όλων των πλασμάτων που αγαπούν τον Θεό θα γίνει τέλεια και αιώνια.
Ο ίδιος ο πατής Σωφρόνιος είχε φτάσει σ’ αυτό το σημείο, αν και στα βιβλία του μετριάζει τα χαρίσματά του, δίνοντας την βάση στα χαρίσματα του δασκάλου και πνευματικού πατέρα του, του Αγίου Σιλουανού του Αθωνίτη (1866 - 1938). Τις δικές του «υπερκόσμιες» εμπειρίες τις υποβαθμίζει διακριτικά, χαρακτηρίζοντάς τις έμμεσα «μαθητικές» εμπειρίες και όχι βιώματα Αγίου. Προσευχόταν για «τον Αδάμ παγγενή» (= όλη την ανθρωπότητα), συχνά κλαίγοντας, αλλά όχι μπροστά σε άλλους, παρά μόνο στα γεράματά του, που ήταν καταβεβλημένος.
Η διδασκαλία του π. Σωφρονίου είναι απόλυτα Ορθόδοξη και προϋποθέτει την Αγία Γραφή και όλους τους Πατέρες της Ορθόδοξης Εκκλησίας των προηγούμενων αιώνων. Άλλωστε και ο ίδιος τιμάται ως Άγιος στην συνείδηση της Εκκλησίας, ενώ αναγνωρίζεται και ως ένας από τους σπουδαιότερους πνευματικούς ανθρώπους της εποχής μας και από τους κορυφαίους θεολόγους του 20ού αιώνα.
Μετά από παραμονή αρκετών ετών στο Άγιον Όρος, πότε σε μοναστήρι και πότε στην «έρημο», έφυγε για την Ευρώπη, όπου υπηρέτησε ως πνευματικός πατέρας προσώπων και ιδρυμάτων σε διάφορες χώρες και κατέληξε, μαζί με μερικά από τα πνευματικά του παιδιά, στην Αγγλία, όπου το 1959 ίδρυσε την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου στο Essex. Η Ιερά Μονή είναι σταυροπηγιακή και υπάγεται στο Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης. Εκεί «κοιμήθηκε» στις 11 Ιουλίου 1993. Τα βιβλία του, γραμμένα στα ρωσικά, έχουν μεταφραστεί σε 16 γλώσσες, μεταξύ των οποίων τα ιαπωνικά και τα κορεατικά.

trelogiannis.blogspot.com

Αναρτήθηκε από: Ποσειδώνας Αποσπερίτης