5 Μαϊ. 2020

Η Αγία Ειρήνη η μεγαλομάρτυς, αριστούχος μαθήτρια του Χριστού!

| Ιστολόγιο |


 

 

 

 

Του μακαριστού Μητροπολίτη Φλωρίνης
Αυγουστίνου Καντιώτη

 

 

 

 



Σήμερα, ἀγαπητοί μου, 5 Μαΐου, ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία ἑορτάζει τὴ μνήμη μιᾶς ἐνδόξου καὶ λαοφιλοῦς παρθενομάρτυρος, τῆς ἁγίας Εἰρήνης. Πολλοὶ ναοὶ τιμῶνται ἐπ᾽ ὀνόματί της καὶ πανηγυρίζουν σήμερα. Δὲν θὰ διηγηθῶ λεπτομερῶς τὸν βίο της. Θὰ προσπαθήσω περισσότερο ν᾽ ἀντλήσουμε κάποιο δίδαγμα ἀπὸ τὴν ἱστορία της.

* * *

Ἡ ἁγία Εἰρήνη ἦταν μοναχοκόρη μὲ εὐγενῆ καταγωγή. Γεννήθηκε στὴν περσικὴ πόλι Μαγεδὼν μέσα σὲ ἀρχοντικὸ σπίτι κατὰ τοὺς χρόνους τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου. Πατέρας της ἦταν ὁ βασιλίσκος Λικίνιος καὶ μητέρα της ἡ Λικινία. Τὸ ἀρχικὸ ὄνομα τῆς κόρης ἦταν Πηνελόπη. Ὅπως ἔδειξε μὲ τὴ ζωή της, δὲν τὴν θάμπωσαν οὔτε τὰ πλούτη τοῦ πατέρα της οὔτε τὰ μεγαλεῖα τοῦ νῦν αἰῶνος καὶ ἡ δόξα τοῦ κόσμου τούτου.

Ὁ ἄπιστος πατέρας, φροντίζοντας γιὰ τὴν ἀνατροφή της ἀλλὰ καὶ φοβούμενος μήπως ἡ πίστι τῶν Χριστιανῶν ποὺ τότε διαδιδόταν τὴν ἐπηρεάσῃ, δαπάνησε πολλὰ χρήματα καὶ ἔχτισε γιὰ τὴ μοναχοκόρη του ἕνα πύργο, ὅπου τὴν ἔκλεισε ἀπὸ πολὺ μικρή, ὅταν ἦταν μόλις ἕξι χρονῶν, γιὰ νὰ μὴ μπορῇ νὰ ἔχῃ καμμία ἐπικοινωνία μὲ τοὺς Χριστιανούς.Τὴν παρέδωσε σὲ ἕνα σοφὸ γέροντα διδάσκαλο, τὸν Ἀπελλιανό, καὶ τοῦ ἀνέθεσε τὴν διαπαιδαγώγησί της. (Ὁ Ἀπελλιανὸς εἶνε αὐτὸς ποὺ στὸ τέλος ἔγραψε καὶ διέσωσε τὶς πληροφορίες γιὰ τὴν ἡρωικὴ ἄθλησί της).

Παρ᾽ ὅλα ὅμως τὰ μέτρα τοῦ πατέρα ἡ κόρη ἄκουσε γιὰ τὴ χριστιανικὴ πίστι, ἑλκύσθηκε καὶ ἄρχισε νὰ μαθητεύῃ σ᾽ αὐτὴν μὲ ἐνδιαφέρον. Ὅλα τὰ κατηύθυνε ἡ πρόνοια τοῦ Θεοῦ κατὰ θαυμαστὸ τρόπο· δημιουργήθηκαν διάφορες κατάλληλες συνθῆκες, ποὺ ὁ πατέρας δὲν μποροῦσε νὰ ἐλέγξῃ, καὶ τὸ φῶς τοῦ Εὐαγγελίου ἄρχισε νὰ φωτίζῃ τὴν ψυχή της. Μαθήτευσε στὸ σχολεῖο τοῦ Χριστοῦ, ἔγινε πιστὴ μαθήτριά του καὶ ἔμαθε καλὰ τὰ πρῶτα γράμματα, τὸ ἀλφαβητάριο τῆς πίστεώς μας. Γιατὶ ὅπως ὑπάρχει ἀλφαβητάριο στὸ σχολεῖο, ἔτσι ἔχει ἀλφαβητάριο καὶ ἡ Ἐκκλησία· τὸ ἀλφαβητάριο τῆς πίστεώς μας εἶνε τὸ «Πάτερ ἡμῶν» καὶ τὸ «Πιστεύω».Ἔμαθε λοιπὸν τὶς θεμελιώδεις ἀλήθειες, τὰ δόγματα τῆς πίστεώς μας, ἀπὸ πιστοὺς ἀνθρώπους. Ὁ δάσκαλός της, ὁ Ἀπελλιανός, τὴν προετοίμασε γιὰ τὴ μεγάλη ἀπόφασι ποὺ θὰ ἔπαιρνε. Μεταξὺ ἄλλων στὴν προετοιμασία της συνέβαλε καὶ ἕνα ὄνειρο ποὺ εἶδε. Ὅπως ἡ γυναίκα τοῦ Πιλάτου, ἡ Κλαυδία Πρόκλα, εἶδε τὴ Μεγάλη Παρασκευὴ ὄνειρο, ἔτσι καὶ ἡ νεαρὴ Πηνελόπη.

Τὰ ὄνειρα εἶνε ἀπόδειξις ὅτι ὁ ἄνθρωπος δὲν εἶνε μόνο σῶμα καὶ ὕλη· εἶνε καὶ πνεῦμα καὶ ψυχὴ ἀθάνατη. Τὰ ὄνειρα εἶνε ἕνα ἀπὸ τὰ τεκμήρια ὅτι ὁ ἄνθρωπος δὲν ἔχει μόνο σάρκες – κρέατα καὶ κόκκαλα, ἀλλ᾽ ὅτι μέσα του ὑπάρχει κάποιος μυστικὸς ἀσύρματος, ἡ ψυχή, ποὺ τὸν ἑνώνει μὲ τὸν ἀόρατο κόσμο. Ἡ ψυχὴ εἶνε αὐτὴ ποὺ κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ ὕπνου βλέπει τὰ ὄνειρα. Ἐδῶ ὅμως πρέπει νὰ κάνουμε διάκρισι· ὑπάρχουν – δὲν μποροῦμε νὰ τὸ ἀρνηθοῦμε – ὄνειρα θεϊκά, καὶ τέτοια βρίσκουμε πολλὰ μέσα στὴν ἁγία Γραφή, Παλαιὰ καὶ Καινὴ Διαθήκη, καθὼς καὶ στοὺς βίους τῶν ἁγίων· ὑπάρχουν ἀκόμη ὄνειρα ἀνθρώπινα, ἀναμνήσεις, παραστάσεις καὶ ἐπιθυμίες τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὴν καθημερινή του ζωή· ὑπάρχουν τέλος καὶ ὄνειρα δαιμονικά, σκοτεινὲς παρεμβολὲς τοῦ διαβόλου, ποὺ ἢ πλανοῦν κ᾽ ἐξαπατοῦν ἢ φοβίζουν καὶ ταράζουν τὸν ὕπνο του.

Ἕνα θεϊκὸ ὄνειρο, ἀποκαλυπτικὸ ὄνειρο, εἶδε ἡ ἁγία Εἰρήνη, καὶ αὐτὸ συνέβαλε στὸ νὰ πιστέψῃ καὶ νὰ βαπτισθῇ. Ποιό ἦταν τὸ ὄνειρό της; Καθὼς κοιμόταν στὸν πύργο, εἶδε νὰ μπαίνῃ ἀπ᾽τὸ ἀνοικτὸ παράθυρο τοῦ δωματίου της ἕνα περιστέρι κρατώντας στὸ ἄκρο τοῦ ῥάμφους του ἕνα κλαδὶ ἐλιᾶς καὶ νὰ τὸ ἀφήνῃ πάνω στὸ τραπέζι. Σὲ λίγο ἀκούει νὰ φτερουγίζῃ ἕνα ἄλλο πουλὶ καὶ βλέπει νὰ μπαίνῃ ἀπὸ τὸ ἴδιο παράθυρο ἕνας χρυσαετός, ποὺ κρατοῦσε στὸ ῥάμφος του ἕνα στεφάνι πλεγμένο ἀπὸ τὰ ὡραιότερα ἄνθη τῆς γῆς καὶ νὰ τὸ ἀφήνῃ πάνω στὸ τραπέζι. Τέλος νά καὶ ἔ­χεται ἕνα μαῦρο πουλί, ἕνας κόρακας, κι ἀφήνει πάνω στὸ τραπέζι ἕνα φίδι σκοτωμένο. Τρόμαξε καὶ ξύπνησε. Τί νὰ σημαίνουν αὐτά; ἀναρωτήθηκε καὶ παρακαλοῦσε τὸ Θεὸ νὰ βρῇ τὴν ἑρμηνεία τους.

Σὰν πιστὴ μαθήτρια κατέφυγε στὸ δάσκαλό της καὶ ζήτησε νὰ τῆς δώσῃ ἐξήγησι. Καὶ ὁ Ἀπελλιανὸς τῆς εἶπε· Τὸ ὄνειρο αὐτό, παιδί μου, εἶνε ἀπὸ τὸ Θεό. Μὴν τρομάζεις. Τὸ περιστέρι σημαίνει ὅτι πρέπει νὰ βαπτισθῇς, νὰ μπῇς στὴν Ἐκκλησία καὶ νὰ λάβῃς τὴ χάρι τοῦ ἁγίου Πνεύματος, ποὺ θὰ φέρῃ στὴν καρδιά σου τὴν εἰρήνη τοῦ Χριστοῦ. Τὸ κλαδὶ τῆς ἐλιᾶς συμβολίζει τὴν εἰρήνη, ποὺ ἔρχεται στὶς καρδιὲς ἐκείνων ποὺ γίνονται μέλη τῆς Ἐκκλησίας. Στὸν κόσμο τῆς ἁμαρτίας ἐπικρατεῖ ταραχὴ καὶ θόρυβος, σάλος καὶ τρικυμία, λαίλαπα καὶ τυφώνας – ὅποια τέτοια λέξι νὰ πῇς, δὲν μπορεῖ νὰ περιγράψῃ τὴν ἐσωτερικὴ κατάστασι τοῦ ἀνθρώπου ποὺ μένει στὴν ἀπιστία. Κατὰ βάθος ὁ κόσμος δὲν περιμένει τίποτε ἄλλο παρὰ τὴν εἰρήνη ποὺ χαρίζει ὁ Χριστὸς στὸν Ἰορδάνη τοῦ ἁγίου βαπτίσματος. Αὐτὸ σημαίνει τὸ περιστέρι μὲ τὸ κλαδὶ τῆς ἐλιᾶς. Καὶ ὁ ἀετὸς ὁ χρυσόπτερος, ποὺ ἄφησε πάνω στὸ τραπέζι τὸ στεφάνι ἀπὸ λουλούδια, σημαίνει ὅτι, ἀφοῦ ἀγωνισθῇς γενναῖα γιὰ ὅ,τι ὡραῖο καὶ ἀγαθὸ καὶ ἀληθινὸ στὸν κόσμο αὐτόν, κι ἀφοῦ πολεμήσῃς κατὰ τῆς πλάνης καὶ τῆς ἁμαρτίας, στὸ τέλος θὰ στεφανωθῇς· τὸ στεφάνι σημαίνει νίκη μετὰ ἀπὸ ἀγῶνα. Τέλος ὁ μαῦρος κόρακας καὶ τὸ φίδι σημαίνουν τὸν κατηραμένο ὄφι, τὸν σατανᾶ, ποὺ θὰ σοῦ ἐπιτεθῇ μὲ διωγμὸ καὶ μαρτύριο· σὲ περιμένουν πόνοι, δάκρυα, θλίψεις, βάσανα σὲ τούτη τὴ γῆ. «Ἐν τῷ κόσμῳ θλῖψιν ἕξετε», εἶπε ὁ Χριστός, «ἀλλὰ θαρσεῖτε, ἐγὼ νενίκηκα τὸν κόσμον» (Ἰω. 16,33).
Αὐτὰ εἶπε ὁ γέροντας Ἀπελλιανός. Καὶ ἡ Πηνελόπη πῆρε τὴν τελικὴ ἀπόφασι. Τὸ ὄνειρο ἦταν προφητεία, ἡ ὁποία σήμαινε τὸ μέλλον της. Καὶ ἐπαλήθευσε ἐξ ὁλοκλήρου. Μετὰ ἀπὸ λίγες μέρες βαπτίσθηκε, ἔγινε Χριστιανὴ καὶ ἔλαβε τὸ ὄνομα Εἰρήνη. Καὶ στὸ τέλος τῆς περιπετειώδους ζωῆς της πράγματι μαρτύρησε· τὰ μαρτύριά της φέρνουν δάκρυα στὰ μάτια κάθε ἀνθρώπου. Γι᾽ αὐτὸ σήμερα ἡ ἁγία Εἰρήνη εἶνε μία ἀπὸ τὶς προσφιλέστερες μορφὲς μέσα στὸ ἁγιολόγιό μας.

Ἀποδείχθηκε πιστὴ μαθήτρια, ἀριστοῦχος σὲ ὅλα τὰ μαθήματα, καὶ ἔλαβε τὰ βραβεῖα τῆς νίκης.

* * *

Τρία πράγματα λοιπόν. Τὸ μὲν περιστέρι μὲ τὸ κλαδὶ τῆς ἐλιᾶς εἶνε ἡ εἰρήνη, τὸ γλυκὺ ὄνομα καὶ γλυκύτερο πρᾶγμα, ἡ εἰρήνη τοῦ Χριστοῦ «ἡ ὑπερέχουσα πάντα νοῦν» (Φιλιπ. 4,7), ποὺ εἶνε πανανθρώπινος πόθος καὶ κάνει ὅλους (λευκούς, μαύρους, ἐρυθρόδερμους, κίτρινους) νὰ παρακαλοῦν· Ποῦ εἶσαι, εἰρήνη; πότε θὰ ἔρθῃς στὶς κοινωνίες καὶ στὸν κόσμο, στὴν Ἑλλάδα μας καὶ στὴν Εὐρώπη, στὰ σπίτια καὶ τὰ ἀντρόγυνα, στὴν καρδιὰ τοῦ καθενός μας, καὶ νὰ κάνῃς νὰ σιγήσουν τὰ ἄγρια θηρία τῶν παθῶν; Ὁ δὲ ἀετὸς μὲ τὸ στεφάνι ἀπὸ λουλούδια εἶνε ἡ νίκη στὸν ἀγῶνα, ἡ ἐπιβράβευσις κάθε τιμίου ἀγωνιστοῦ γιὰ τὴν ἀντίστασι στὸ κακὸ μέχρι τέλους. Ἡ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου βρίσκει τὸ ἀληθινό της νόημα καὶ ἀποκτᾷ τὴν μοναδική της ἀξία – πότε; ὅταν ἔχῃ σκοπὸ τὴν ἐν Χριστῷ σωτηρία καὶ γι᾽ αὐτὴν θυσιάζῃ τὰ πάντα.Καὶ τέλος τὸ κοράκι μὲ τὸ ἀπαίσιο φίδι εἶνε ἡ κακία τοῦ σατανᾶ καὶ τῶν σατανικῶν ἀνθρώπων. Ἐνῷ ὁ Χριστὸς εὐεργετεῖ, ὁ διάβολος βλάπτει· ἐνῷ ὁ Χριστὸς θεραπεύει, ὁ διάβολος πληγώνει· καὶ ἐνῷ ὁ Χριστὸς χαρίζει ζωή, ὁ διάβολος σκορπίζει θάνατο· γιατὶ ὁ Χριστὸς ἀγαπᾷ τὸ πλάσμα του, ἐνῷ ὁ διάβολος μισεῖ τὸν ἄνθρωπο.

Εἴπαμε ὅτι ἡ ἁγία Εἰρήνη ἔμαθε καλὰ τὰ πρῶτα γράμματα, τὸ ἀλφαβητάριο τῆς πίστεώς μας. Καὶ τὸ ἄλφα τῆς πίστεώς μας ποιό εἶνε; Εἶνε ἡ ἐντολὴ τῆς ἀγάπης, τὸ «Ἀγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου…» καὶ «τὸν πλησίον σου ὡς σεαυτόν» (Μᾶρκ. 12,30-31). Αὐτὸ τὸ ἔμαθε καλά. Γι᾽ αὐτὸ διέθεσε ὅλες τὶς δυνάμεις της στὴν προσπάθεια νὰ φωτίσῃ ἀνθρώπους ποὺ ζοῦσαν στὸ σκοτάδι τῆς πλάνης καὶ τῆς εἰδωλολατρίας καὶ νὰ τοὺς ὁδηγήσῃ στὸ φῶς τοῦ Χριστοῦ· καὶ γι᾽ αὐτὸ ἐν τέλει ἔδωσε καὶ τὴ ζωή της μέσα σὲ φρικτὰ βασανιστήρια, γιὰ μὴν ἀρνηθῇ τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ.Ἡ ἁγία Εἰρήνη ἀνεδείχθη ἀριστοῦχος μαθήτρια. Μακάρι κ᾽ ἐμεῖς, μιμούμενοι τὸ παράδειγμά της, νὰ μάθουμε τὸ μάθημα αὐτό, τὸ ἄλφα καὶ τὸ ὠμέγα τοῦ Εὐαγγελίου, καὶ νὰ τὸ ἐφαρμόσουμε στὴν πρᾶξι ὅπως τὸ ἐφήρμοσε ἡ ἁγία Εἰρήνη· ἀμήν.

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

augoustinos-kantiotis.gr

Αναρτήθηκε από: Ποσειδώνας Αποσπερίτης